Με αίτημα να σταματήσει κάθε σχεδιασμός για περαιτέρω επέκταση του λατομείου και να προστατευτεί το δάσος του Ξυλιά, η κοινότητα της Σιάς κλιμακώνει τις κινητοποιήσεις της. Το Κοινοτικό Συμβούλιο καλεί τους κατοίκους και όσους στηρίζουν τον αγώνα σε εκδήλωση διαμαρτυρίας την Κυριακή, 25 Οκτωβρίου 2026, στις 11:00 το πρωί, στην είσοδο του λατομείου στη Σιά, με σύνθημα «Η Σια θέλει Πράσινο Ξυλιά».
Για την κοινότητα, η προστασία του πευκόφυτου βουνού συνδέεται άμεσα με την ποιότητα ζωής, την ταυτότητα και το μέλλον του χωριού. Οι κάτοικοι θεωρούν ότι η περιοχή έχει ήδη επιβαρυνθεί σημαντικά και αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο νέας επέκτασης ως «κόκκινη γραμμή». Στη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος, στις 30 Σεπτεμβρίου, εκπρόσωποί τους περιέγραψαν την καθημερινή όχληση από τη λατομική δραστηριότητα, επισημαίνοντας ότι το λατομείο βρίσκεται μόλις 200–300 μέτρα από κατοικίες.
Σκόνη, θόρυβος, δονήσεις και διέλευση βαρέων φορτηγών μέσα από την οικιστική περιοχή συνθέτουν, σύμφωνα με τις καταγγελίες της κοινότητας, μια διαρκή πίεση στην καθημερινότητα και την οδική ασφάλεια. Παράλληλα, το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών έχει καταγγείλει αποψίλωση πευκόφυτης έκτασης, διάνοιξη δρόμου και εκσκαφές στο πλαίσιο ερευνητικών εργασιών, εκφράζοντας φόβους ότι προετοιμάζεται το έδαφος για επέκταση της λατόμευσης.
Κρίσιμο σημείο της αντιπαράθεσης είναι η ερευνητική άδεια που έχει παραχωρηθεί. Η άδεια αυτή δεν αποτελεί έγκριση επέκτασης. Κατά τη συζήτηση στη Βουλή, η Πολεοδομία ανέφερε ότι δεν εκκρεμούσε σχετική πολεοδομική αίτηση, ενώ η Υπηρεσία Μεταλλείων απέκλεισε επέκταση ψηλότερα στο βουνό, αφήνοντας ωστόσο ανοικτό το ενδεχόμενο μικρής περιφερειακής επέκτασης. Οι διευκρινίσεις αυτές δεν ικανοποιούν την κοινότητα, η οποία ζητά σαφή αποκλεισμό κάθε νέας επέκτασης.
Στο πλευρό των κατοίκων βρίσκεται η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου, ζητώντας να διαφυλαχθεί ο Ξυλιάς και να αποκλειστεί οποιαδήποτε περαιτέρω επέκταση, μικρή ή μεγάλη. Η Ομοσπονδία διεκδικεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ουσιαστική συμμετοχή της κοινότητας, συστηματικούς ελέγχους και δημοσιοποίηση επικαιροποιημένων μετρήσεων για σκόνη, θόρυβο και δονήσεις. Θέτει επίσης ως βασική προϋπόθεση την αποκατάσταση των επηρεαζόμενων εκτάσεων.
Η κινητοποίηση της 25ης Οκτωβρίου μεταφέρει αυτή τη διεκδίκηση στην είσοδο του λατομείου. Το μήνυμα της Σιάς προς τις αρμόδιες αρχές είναι σαφές: προστασία του Ξυλιά, έλεγχος της υφιστάμενης δραστηριότητας και συγκεκριμένο πρόγραμμα σταδιακής αποκατάστασης του χώρου. Για τους κατοίκους, ο αγώνας αφορά τον τόπο όπου ζουν και το περιβάλλον που θα παραδώσουν στα παιδιά τους.
