Γράφει ο Νίκος Κατσαρός από την Φρανκφούρτη
Επισκεφθήκαμε τη SightCity 2026 στη Φρανκφούρτη, τη μεγαλύτερη διεθνή έκθεση για βοηθήματα, τεχνολογίες και λύσεις που απευθύνονται σε τυφλούς και άτομα με προβλήματα όρασης και πραγματικά “είδαμε” μέσα από τα μάτια των ανθρώπων με μειωμένη ή καθόλου όραση.
Η έκθεση πραγματοποιήθηκε από τις 27 έως τις 29 Μαΐου 2026 στο Kap Europa, στο κέντρο της Φρανκφούρτης, σε υβριδική μορφή, δηλαδή τόσο με φυσική παρουσία όσο και με διαδικτυακές δράσεις.
Η φετινή διοργάνωση συγκέντρωσε περισσότερους από 150 εκθέτες, απλωμένους σε τέσσερις ορόφους, με προϊόντα και υπηρεσίες από τον χώρο της υποστηρικτικής τεχνολογίας, της κινητικότητας, της εκπαίδευσης, της καθημερινής ζωής και της προσβασιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας παραχώρησε η ίδια η διοργάνωση, η SightCity αποτέλεσε σημείο συνάντησης για περίπου 7.500 επισκέπτες, επαγγελματίες, οργανισμούς, κατασκευαστές και ανθρώπους με οπτική αναπηρία.
Μια έκθεση φτιαγμένη για να μπορείς πραγματικά να την επισκεφθείς
Αυτό που εγώ ξεχώρισα από την πρώτη στιγμή δεν ήταν τόσο τα προϊόντα, αλλά ο τρόπος με τον οποίο είχε στηθεί η ίδια η έκθεση.
Η SightCity δεν είναι μια συνηθισμένη εμπορική έκθεση όπου ο επισκέπτης απλώς περπατά από περίπτερο σε περίπτερο. Είναι ένας χώρος που προσπαθεί να λειτουργήσει με βάση τις ανάγκες των ανθρώπων στους οποίους απευθύνεται.
Φέτος δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα μέσα στον ίδιο τον χώρο: με οδηγούς όδευσης (οι οποίοι είναι σε μορφής που επιτρέπει το να τοποθετηθούν και να αφαιρεθούν εύκολα χωρίς να επέμβουν στο έδαφος, τεχνικές που πρέπει να μας απασχολήσουν και στην Κύπρο στο άμεσο μέλλον), υπήρχαν QR codes με ηχητικές πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για το που βρίσκεται ο επισκέπτης και που μπορεί να κινηθεί, καλύτερη σήμανση, νέο σύστημα αρίθμησης περιπτέρων και υπηρεσίες που βοηθούσαν τον επισκέπτη να προσανατολιστεί πιο εύκολα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η χρήση απτικών οδηγών σε σημεία του χώρου, ώστε ένας επισκέπτης να μπορεί να αντιληφθεί καλύτερα τη διάταξη ενός χώρου όχι μόνο με την όραση, αλλά και με την αφή.
Επίσης υπήρχαν εθελοντές ή εργαζόμενοι της έκθεσης, ειδικά εκπαιδευμένοι στη συνοδεία ατόμων με οπτική αναπηρία, οι οποίοι βρίσκονταν στους κοντινούς σταθμούς του μετρό και στις στάσεις λεωφορείων και εξυπηρετούσαν άτομα που χρειάζονταν βοήθεια για να φτάσουν πιο εύκολα και με ασφάλεια στο σημείο της έκθεσης. Και δεν μιλάμε για 5-10 άτομα. Εντόπισα δεκάδες ανθρώπους με την ειδική κίτρινη μπλούζα με τα διακριτικά της έκθεσης διασκορπισμένους στην γύρω περιοχή έτοιμους και πρόθυμους να βοηθήσουν. Επίσης αξίζει να αναφερθεί ότι όχι μόνο οδηγούσαν τα άτομα με οπτική αναπηρία στην έκθεση αλλά αποτελούσαν μόνιμους συνοδούς τους στην περίπτωση που το χρειαζόταν καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους.
Μία ακόμα ουτοπική εικόνα για χώρες όπως τη δική μας που τα δικαιώματα και η προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία αποτελούν πολυτέλεια.
Οι βασικοί αριθμοί της SightCity 2026
Η φετινή έκθεση φιλοξένησε πάνω από 150 εκθέτες από τον χώρο των βοηθημάτων για τυφλούς και άτομα με χαμηλή όραση. Οι εκθέτες παρουσίασαν προϊόντα που αφορούσαν από απλά βοηθήματα καθημερινότητας μέχρι εξελιγμένες λύσεις τεχνητής νοημοσύνης, ηλεκτρονικά γυαλιά, συσκευές ανάγνωσης, κινητά τηλέφωνα, εφαρμογές, Braille τεχνολογίες και συστήματα πλοήγησης.
Η ίδια η SightCity αναφέρει ότι η διοργάνωση λειτουργεί ως διεθνές σημείο συνάντησης για ανθρώπους με οπτική αναπηρία, επαγγελματίες αποκατάστασης, εκπαιδευτικούς, οργανισμούς και εταιρείες τεχνολογίας.
Τι είδαμε στα περίπτερα
Στα περίπτερα της έκθεσης μπορούσε κανείς να δει σχεδόν όλο το φάσμα της σύγχρονης υποστηρικτικής τεχνολογίας.
Υπήρχαν συσκευές που βοηθούν στην ανάγνωση κειμένων, προϊόντα μεγέθυνσης για άτομα με χαμηλή όραση, κινητά τηλέφωνα ειδικά σχεδιασμένα για τυφλούς χρήστες, εκτυπωτές Braille, ηλεκτρονικές γραμμές Braille, συστήματα φωνητικής καθοδήγησης, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και λύσεις για την εκπαίδευση, την εργασία και την αυτόνομη μετακίνηση.
Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι τα πλείστα (σχεδόν όλα αυτά) δεν παρουσιάζονταν απλώς σε βιτρίνες. Οι επισκέπτες μπορούσαν να τα αγγίξουν, να τα δοκιμάσουν, να ρωτήσουν, να συγκρίνουν και να δουν στην πράξη αν μια τεχνολογία μπορεί όντως να βοηθήσει στην καθημερινότητα τους.
Καινούργια προϊόντα και καινοτομίες
Από τις φετινές παρουσιάσεις ξεχώρισαν αρκετές νέες ή αναβαθμισμένες λύσεις.
Μία από αυτές ήταν το myBraille της Help Tech, μια νέα λύση Braille που παρουσιάστηκε ζωντανά στη SightCity 2026. Πρόκειται για τεχνολογία που επιτρέπει πιο ευέλικτη χρήση της γραφής Braille, με στόχο να προσαρμόζεται καλύτερα στις ανάγκες του κάθε χρήστη. Η ίδια η διοργάνωση ανέφερε ότι το myBraille παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ζωντανά στη SightCity 2026.
Σημαντική παρουσία είχαν επίσης νέες Braille συσκευές όπως το Activator και το Activator Pro, που συνδυάζουν πληκτρολόγιο και γραμμή Braille. Με απλά λόγια, πρόκειται για συσκευές που επιτρέπουν στον χρήστη να γράφει, να διαβάζει και να εργάζεται πιο εύκολα με υπολογιστή, κινητό ή άλλες ψηφιακές συσκευές.
Μεγάλο ενδιαφέρον προκάλεσαν και τα έξυπνα γυαλιά για τυφλούς χρήστες. Ανάμεσά τους, τα .lumen Glasses, τα οποία χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να «διαβάζουν» τον χώρο γύρω από τον χρήστη και να τον καθοδηγούν με απτική ή ηχητική ανατροφοδότηση. Με απλά λόγια, δεν αντικαθιστούν την όραση, αλλά προσπαθούν να μετατρέψουν την πληροφορία του χώρου σε οδηγίες που μπορεί να καταλάβει το σώμα.
Στην ίδια κατηγορία κινητικότητας παρουσιάστηκαν και άλλες λύσεις: γυαλιά ή μικρές συσκευές που εντοπίζουν εμπόδια, ζώνες που δίνουν δονήσεις στη μέση για να βοηθούν στον προσανατολισμό, αλλά και συστήματα που τοποθετούνται στα παπούτσια (πολύ εντυπωσιακή εφεύρεση αλλά δυστυχώς προς το παρόν διαθέτει τους λειτουργικούς χάρτες μόνο της Ιαπωνίας) και καθοδηγούν τον χρήστη με δονήσεις στα πόδια. Παρόμοιες συσκευές υπήρχαν και για τα λευκά μπαστούνια. Αυτές οι τεχνολογίες δείχνουν προς μια κοινή κατεύθυνση: λιγότερη εξάρτηση από την οθόνη και περισσότερη πληροφορία μέσω αφής, ήχου και κίνησης.
Τεχνητή νοημοσύνη στην καθημερινότητα
Ένα από τα πιο έντονα στοιχεία της φετινής έκθεσης ήταν η παρουσία της τεχνητής νοημοσύνης.
Δεν μιλάμε μόνο για εντυπωσιακές εφαρμογές, αλλά για πρακτικές λύσεις: συσκευές που μπορούν να περιγράψουν τι υπάρχει μπροστά στον χρήστη, να διαβάσουν ένα κείμενο, να αναγνωρίσουν αντικείμενα ή να βοηθήσουν στη μετάφραση και στην κατανόηση πληροφοριών.
Για έναν άνθρωπο με οπτική αναπηρία, αυτό μπορεί να σημαίνει κάτι πολύ απλό αλλά καθοριστικό: να μπορεί να διαβάσει μια συσκευασία, να αναγνωρίσει ένα αντικείμενο στο τραπέζι, να καταλάβει τι γράφει μια πινακίδα ή να κινηθεί με περισσότερη αυτοπεποίθηση σε έναν άγνωστο χώρο.
Κινητά, συσκευές ανάγνωσης και καθημερινά βοηθήματα
Στη SightCity 2026 υπήρχαν επίσης προϊόντα που απευθύνονται στην καθημερινότητα.
Το BlindShell Classic 3, για παράδειγμα, είναι ένα κινητό τηλέφωνο με φυσικά πλήκτρα και φωνητική υποστήριξη, σχεδιασμένο για ανθρώπους που δυσκολεύονται ή δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν μια συνηθισμένη οθόνη αφής (ουσιαστικά για ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας). Τέτοιες συσκευές δείχνουν ότι η τεχνολογία δεν χρειάζεται πάντα να είναι πιο περίπλοκη για να είναι πιο χρήσιμη. Μερικές φορές πρέπει απλώς να είναι πιο καθαρή, πιο απτή και πιο προσαρμοσμένη στον χρήστη.
Παρουσιάστηκαν επίσης λύσεις για ετικέτες Braille, για αντικείμενα που μπορούν να «μιλούν» μέσω κινητού, αλλά και βοηθήματα που κάνουν πιο εύκολη την πρόσβαση σε βιβλία, έγγραφα, πίνακες, οθόνες και εκπαιδευτικό υλικό.
Εκπαίδευση, εργασία και ανεξαρτησία
Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι της έκθεσης αφορούσε την εκπαίδευση και την εργασία.
Υπήρχαν συστήματα που βοηθούν μαθητές και φοιτητές με χαμηλή όραση να παρακολουθούν καλύτερα τον πίνακα ή μια παρουσίαση. Άλλες συσκευές επιτρέπουν την ανάγνωση κειμένων, τη μεγέθυνση εικόνας, την αναγνώριση εγγράφων ή τη μετατροπή πληροφοριών σε πιο προσβάσιμη μορφή. Συσκευές που οι περισσότερες προυπήρχαν της φετινής έθεσης αλλά παρουσιάστηκαν εξελιγμένα μοντέλα με χαμηλότερο βάρος, πιο πρακτικά τα οποία βοηθάνε στην μεγαλύτερη ευκολία χρήσης και την καλύτερη αποτελεσματικότητά τους.
Η ουσία αυτών των λύσεων δεν είναι απλώς τεχνολογική. Είναι κοινωνική. Γιατί κάθε τέτοιο εργαλείο μπορεί να σημαίνει περισσότερη αυτονομία στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο, στην εργασία και στην καθημερινή ζωή.
Μια έκθεση όχι μόνο για προϊόντα, αλλά για εμπειρία
Η SightCity δεν λειτουργεί μόνο ως χώρος παρουσίασης προϊόντων. Είναι και ένας χώρος συνάντησης.
Στην έκθεση συναντά κανείς ανθρώπους με οπτική αναπηρία, οικογένειες, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες αποκατάστασης, οργανώσεις, εταιρείες και ερευνητές. Ο καθένας έρχεται με διαφορετική ανάγκη: άλλος ψάχνει ένα πρακτικό βοήθημα για το σπίτι, άλλος ένα εργαλείο για την εργασία, άλλος μια λύση για μετακίνηση, άλλος απλώς θέλει να δει τι καινούργιο υπάρχει.
Αυτό δίνει στην έκθεση έναν χαρακτήρα πιο ανθρώπινο από μια απλή τεχνολογική διοργάνωση. Εδώ η καινοτομία δεν μετριέται μόνο με το πόσο εντυπωσιακή είναι, αλλά με το αν μπορεί πραγματικά να αλλάξει κάτι στη ζωή του ανθρώπου που τη χρειάζεται.
Το συμπέρασμα από τη φετινή SightCity
Φεύγοντας από τη SightCity 2026, η αίσθηση ου μου έμεινα ήταν ότι αν υπήρχε ένας και μόνο τρόπος να την χαρακτηρίσω (αν και μπορεί να ακούγεται λίγο ανάλαφρο) είναι ότι πρόκειται για την Disneyland των ατόμων με οπτική αναπηρία. Αλλά με μία πολύ σημαντική προσθήκη εκτός από την διασκέδαση: Την δήλωση ύπαρξης σε έναν κόσμο που κάνει ότι δεν τους βλέπει. Δεν έχω ξαναδει τόσα πολλά λευκά μπαστούνια μαζεμένα στη ζωή μου, αλλά ούτε και ανθρώπους με πλήρη όραση να προσαρμόζονται και να δείχνουν τον σεβασμό στην ύπαρξη των ανθρ΄πωων με αναπηρία. (χαρακτηριστικό που οφείλω να αποδώσω σε όλους τους ανθρώπους που συναναστράφηκα στην Φρανκφούρτη. Τολμώ να πω ότι μία Γρμανική πόλη έμελλε να είναι εκείνη με τους πιο φιλικούς, πρόθυμους και χαμογελαστούς ανθρώπους που έχω συναντήσει στη ζωή μου όπου κι αν βρέθηκα ποτέ. Χωρίς ίχνος υπερβολής).
Ποια άλλη αίσθηση μου άφησε η έκθεση. Α! εκτός επίσης από τους δεκάδες σκύλους οδηγούς οι οποίοι με απίστευτη ωριμότητα συνυπήρχαν σε ένα μέρος με πολυκοσμία.
Αυτό που εξέλαβα είναι ότι τα παραδοσιακά βοηθήματα, όπως το Braille, οι μεγεθυντές και οι συσκευές ανάγνωσης, δεν εξαφανίζονται. Αντίθετα, εξελίσσονται. Δίπλα τους όμως μπαίνουν πλέον η τεχνητή νοημοσύνη, τα έξυπνα γυαλιά, οι εφαρμογές αναγνώρισης χώρου, οι απτικές δονήσεις, οι φωνητικές εντολές και οι πιο προσβάσιμες ψηφιακές υπηρεσίες.
Το ζητούμενο, βέβαια, παραμένει το ίδιο: όχι η τεχνολογία για την τεχνολογία, αλλά η τεχνολογία που δίνει περισσότερη ελευθερία, περισσότερη αυτονομία και περισσότερες επιλογές.
Και βέβαια, εκτός των “συνόρων” της έκθεσης το ζητούμενο παραμένει η παιδεία ημών των υπολοίπων και η θέληση να σεβαστούμε όλους τους ανθρώπους με τις ιδιαιτερότητες του καθενός οι οποίες δεν πρέπει να είναι τροχοπέδη, αλλά να φροντίζουμε όλοι μαζί να μετατρέπονται σε “όπλο” και εφόδιο.
ΥΓ. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον ΠΑ.ΣΥ.ΓΟ.Τ.Π που μου έδωσε την ευκαιρία να επισκεφθώ την έκθεση εκ μέρους του και των παιδιών μας
ΥΓ 2 Τις ευχαριστίες μου επίσης στους καθηγητές της σχολής Τυφλών “Απ. Βαρνάβας” Χριστίνα Ηλιάδου και Στάυρο Παπασταύρου για την πολύτιμη βοήθεια και καθοδήγηση.
