Η δημόσια εκπαίδευση είναι δωρεάν, η επιστροφή στο σχολείο όμως απέχει πολύ από το να είναι μια ανέξοδη υπόθεση. Τσάντα, στολή, κασετίνα, τετράδια και δοχείο φαγητού σχηματίζουν τον πρώτο λογαριασμό του Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια προστίθενται φροντιστήρια, δραστηριότητες, μετακινήσεις, σνακ και οι μικρές αγορές που επαναλαμβάνονται σε ολόκληρη τη χρονιά.
Το τελικό ποσό μπορεί να διαφέρει κατά εκατοντάδες ευρώ από οικογένεια σε οικογένεια. Γι’ αυτό και ένας γενικός «μέσος όρος» περισσότερο παραπλανεί παρά ενημερώνει.
Από €1,89 μέχρι σχεδόν €210 μόνο για την τσάντα
Η φετινή καταγραφή του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών αποτυπώνει τεράστιες διαφορές τιμών:
- η σχολική τσάντα κυμαίνεται από €1,89 έως €209,95,
- η κασετίνα από €0,48 έως €45,55,
- μολύβια, στυλό και μαρκαδόροι από €0,20 έως €18,99,
- τετράδια από €0,32 έως €12,99,
- φάκελοι αρχειοθέτησης από €0,19 έως €8,48,
- φανέλες και πουκάμισα από €3,99 έως €48,
- παντελόνια από €12 έως €27,
- φούστες από €11,50 έως €25.
Τα άκρα αυτά δεν πρέπει να αθροιστούν για να παραχθεί ένας δήθεν λογαριασμός. Δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια σε μέγεθος, αντοχή και ποιότητα, ούτε χρειάζεται κάθε μαθητής να αγοράσει τα πάντα από την αρχή.
Τρία διαφορετικά καλάθια
Με βάση τις φετινές τιμές, μπορούμε να σχηματίσουμε τρία ενδεικτικά σενάρια. Δεν αποτελούν επίσημο μέσο όρο, αλλά δείχνουν πόσο αλλάζει το κόστος ανάλογα με τις επιλογές.
Το καλάθι επαναχρησιμοποίησης, όταν διατηρούνται η περσινή τσάντα, το δοχείο φαγητού και η κασετίνα και αγοράζονται μόνο βασικά αναλώσιμα, δύο φανέλες και ένα παντελόνι ή μία φούστα, μπορεί να κινηθεί περίπου μεταξύ €35 και €75.
Το καλάθι μιας συνηθισμένης νέας αρχής, με καινούργια τσάντα μεσαίας τιμής, κασετίνα, γραφική ύλη, τρεις φανέλες, δύο παντελόνια ή φούστες, μπουκάλι και δοχείο φαγητού, μπορεί να φτάσει περίπου τα €110–€230.
Το πλήρες καλάθι, όταν προστεθούν παπούτσια, αθλητική ενδυμασία, περισσότερα σετ στολής ή επώνυμα προϊόντα, μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα €250–€350. Αν επιλεγεί τσάντα κοντά στο ανώτατο άκρο της αγοράς, ο λογαριασμός ανεβαίνει ακόμη περισσότερο.
Το μηνιαίο κόστος είναι η πραγματική παγίδα
Ο αρχικός λογαριασμός φαίνεται επειδή πληρώνεται μέσα σε λίγες ημέρες. Το μηνιαίο κόστος περνά συχνά απαρατήρητο, επειδή μοιράζεται σε πολλές μικρές πληρωμές.
Ένα αγοραστό σνακ αξίας €2,50 για 20 σχολικές ημέρες σημαίνει €50 τον μήνα. Δύο ιδιαίτερα μαθήματα την εβδομάδα, με ενδεικτική αμοιβή €15 την ώρα, σημαίνουν περίπου €120 τον μήνα. Τέσσερα εβδομαδιαία μαθήματα ανεβάζουν το ίδιο παράδειγμα στα €240.
Σε δημοσιευμένα πακέτα κυπριακού φροντιστηρίου για τη σχολική χρονιά 2025-2026, το μελετητήριο Δημοτικού προσφερόταν προς €120 τον μήνα, το μελετητήριο μαζί με Αγγλικά προς €150, ενώ τα προγράμματα Γυμνασίου κυμαίνονταν από €120 έως €180. Οι τιμές αυτές είναι παραδείγματα συγκεκριμένου παρόχου και όχι παγκύπριος μέσος όρος.
Σε αυτά μπορεί να προστεθούν ξένες γλώσσες, αθλητισμός, μουσική, εκδρομές, μετακινήσεις, αντικατάσταση χαμένων ειδών και απογευματινή φύλαξη.
Το κόστος ενός μαθητή δεν είναι το ίδιο σε κάθε ηλικία
Στο Δημοτικό, μεγάλο μέρος του μηνιαίου λογαριασμού μπορεί να αφορά τη φύλαξη ή το μελετητήριο. Στο Γυμνάσιο αυξάνονται συνήθως οι εξωσχολικές ανάγκες και οι μετακινήσεις. Στο Λύκειο, ιδιαίτερα στις τάξεις που συνδέονται με εξετάσεις, τα φροντιστήρια μπορούν να γίνουν η μεγαλύτερη εκπαιδευτική δαπάνη της οικογένειας.
Για οικογένεια με δύο ή τρία παιδιά, το κόστος δεν πολλαπλασιάζεται πάντοτε ακριβώς, καθώς ορισμένα αντικείμενα επαναχρησιμοποιούνται. Πολλαπλασιάζονται όμως οι μετακινήσεις, οι δραστηριότητες και οι απρόβλεπτες αγορές.
Πώς περιορίζεται ο λογαριασμός
Πριν από οποιαδήποτε αγορά χρειάζεται απογραφή όσων υπάρχουν ήδη στο σπίτι. Η περσινή τσάντα, ένας άθικτος φάκελος ή μια κασετίνα που χρειάζεται απλώς καθάρισμα δεν υπάρχει λόγος να αντικατασταθούν.
Χρήσιμες είναι επίσης οι ακόλουθες κινήσεις:
- αγορά μόνο των βασικών πριν δοθεί ο κατάλογος του εκπαιδευτικού,
- σύγκριση της διαδικτυακής και της φυσικής τιμής του ίδιου προϊόντος,
- έλεγχος της πολιτικής επιστροφών πριν από την αγορά,
- επιλογή τσάντας με βάση την εφαρμογή και την αντοχή και όχι μόνο τον ήρωα ή τη μόδα,
- αγορά λίγων αναλωσίμων κάθε φορά,
- ανταλλαγή ή επαναχρησιμοποίηση στολών και εξοπλισμού μεταξύ αδελφών,
- καθορισμός μηνιαίου ορίου για δραστηριότητες και φροντιστήρια.
Το πραγματικό κόστος του σχολείου δεν βρίσκεται μόνο στην απόδειξη του βιβλιοπωλείου. Βρίσκεται στο σύνολο των μικρών αποφάσεων που επαναλαμβάνονται από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Ιούνιο.
