Σενάρια κινδύνου για τα φράγματα
Η πρόσφατη έκθεση του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων εξετάζει εναλλακτικά σενάρια κατανομής νερού για την τριετία 2026-2028 και καταλήγει πως το πλάνο που ενέκρινε η Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Υδάτων είναι ουσιαστικά η μοναδική επιλογή που διατηρεί στοιχειώδη αποθέματα ασφαλείας.
Σήμερα τα φράγματα βρίσκονται στο 41,3% της πληρότητάς τους, ωστόσο το ΤΑΥ ξεκαθαρίζει ότι η εικόνα παραμένει εύθραυστη και ότι οι αυξημένες φετινές βροχοπτώσεις δεν επιτρέπουν εφησυχασμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, αν αυξηθούν οι ποσότητες νερού που θα διατεθούν για άρδευση, τα αποθέματα σε κρίσιμες περιοχές όπως το Ενιαίο Σχέδιο Νοτίου Αγωγού και το Μεγάλο Αρδευτικό Έργο Πάφου ενδέχεται να εξαντληθούν πολύ νωρίτερα από το προβλεπόμενο.
Η Πάφος στο επίκεντρο της κρίσης
Ιδιαίτερα ανησυχητική παρουσιάζεται η κατάσταση στην Πάφο, όπου ακόμη και με το βασικό σενάριο περιορισμών, τα αποθέματα αναμένεται να εξαντληθούν μέχρι τον Δεκέμβριο του 2028.
Σε περίπτωση αύξησης της παροχής νερού κατά 20% προς τους γεωργούς, η εξάντληση των φραγμάτων μεταφέρεται ήδη στον Απρίλιο του 2028, με σημαντικό έλλειμμα νερού.
Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και στην Πόλη Χρυσοχούς, όπου τα αποθέματα θα μπορούσαν να πέσουν κάτω από το 10% μέχρι το τέλος της τριετίας.
Αφαλατώσεις και έργα “γέφυρα”
Η Κύπρος στηρίζει πλέον την υδατική της ασφάλεια κυρίως στις μονάδες αφαλάτωσης. Σύμφωνα με το ΤΑΥ, μέχρι τις αρχές του 2026 περίπου το 80% των αναγκών ύδρευσης καλύπτεται ήδη από αφαλατωμένο νερό, με στόχο το ποσοστό να φτάσει το 100% μέχρι το 2029.
Ήδη λειτουργούν μονάδες στη Μονή, στην Κισσόνεργα και στο λιμάνι Λεμεσού, ενώ εντός του 2026 αναμένονται νέα ταχυδιυλιστήρια σε Γαρύλλη, Επισκοπή και Βασιλικό.
Την ίδια ώρα, ακυρώνεται ουσιαστικά ο σχεδιασμός για την πλωτή μονάδα αφαλάτωσης στη Γερμασόγεια, λόγω υψηλού κόστους και βελτιωμένων εισροών στα φράγματα. Ωστόσο, το ΤΑΥ προειδοποιεί ότι η απόφαση αυτή αυξάνει την αβεβαιότητα στο υδατικό ισοζύγιο των επόμενων ετών.
Η μάχη της εξοικονόμησης
Κυβέρνηση και Υπουργείο Γεωργίας δίνουν πλέον ιδιαίτερη έμφαση και στη μείωση της κατανάλωσης, καθώς η μέση χρήση νερού στην Κύπρο αγγίζει τα 140 λίτρα ανά άτομο ημερησίως, έναντι 125 λίτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο πλαίσιο της εκστρατείας «Νερό, και για το αύριο», ξεκινά η μαζική διανομή δύο εκατομμυρίων ακροφυσίων για βρύσες και ενός εκατομμυρίου μειωτών ροής για ντους, ενώ ενεργοποιείται και η εφαρμογή «Σταγονομετρώ» για παρακολούθηση της οικιακής κατανάλωσης.
Σύμφωνα με την Υπουργό Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου, αν κάθε πολίτης μειώσει την κατανάλωση νερού κατά μόλις 10%, το αποτέλεσμα θα ισοδυναμεί με την παραγωγή μιας νέας μόνιμης μονάδας αφαλάτωσης.
Αλλαγή νοοτροπίας
Η διευθύντρια του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, Ηλιάνα Τόφα-Χριστίδου, τονίζει ότι η Κύπρος δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται μόνο στην αύξηση της παραγωγής νερού, αλλά χρειάζεται αλλαγή πλεύσης στη διαχείριση και στην κατανάλωση.
Όπως σημειώνει, η αντιμετώπιση της λειψυδρίας απαιτεί μείωση απωλειών στα δίκτυα, εκσυγχρονισμό της γεωργίας και περιορισμό της σπατάλης, καθώς σήμερα καταγράφονται ακόμη και ακραία φαινόμενα κατανάλωσης 500 έως 700 λίτρων νερού ημερησίως ανά άτομο.
με πληροφορίες από το Philenews
