Της Μελούδα Κατελάρη*
Δεν πας σε ένα techno event απλώς για να ακούσεις μουσική. Πας για να χαθείς. Για λίγες ώρες, αφήνεις έξω από την πόρτα τις υποχρεώσεις, τους ρόλους, τις ταυτότητες και τις εξηγήσεις που συνοδεύουν την καθημερινότητα. Μπαίνεις σε έναν κόσμο όπου ο χρόνος μοιάζει να σταματά και η νύχτα αναλαμβάνει τον έλεγχο. Για πολλούς, αυτή ακριβώς είναι η ουσία της techno: μια μορφή διαφυγής.
Σε υπόγειους χώρους της Κύπρου, σε βιομηχανικές αποθήκες που μεταμορφώνονται για ένα βράδυ σε αυτοσχέδια clubs, με λιγοστό φωτισμό, καπνό και έντονα strobe lights, διαμορφώνεται μια κουλτούρα που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα πρότυπα της νυχτερινής διασκέδασης. Εδώ το επίκεντρο δεν είναι το ποιος είσαι, τι δουλειά κάνεις ή πώς ντύνεσαι. Το επίκεντρο είναι ο ήχος.
Το μπάσο είναι συνεχές, επαναλαμβανόμενο, σχεδόν υπνωτιστικό. Δεν ακούγεται απλώς· γίνεται αισθητό σε κάθε σημείο του σώματος. Ο ρυθμός λειτουργεί σαν ένας κοινός παλμός που ενώνει εκατοντάδες ανθρώπους στον ίδιο χώρο, δημιουργώντας μια εμπειρία περισσότερο βιωματική παρά μουσική.
Παρότι η techno σκηνή στην Κύπρο παραμένει σε μεγάλο βαθμό underground, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει σταθερή ανάπτυξη. Νέες συλλογικότητες, ανεξάρτητοι διοργανωτές και DJs δημιουργούν ολοένα και περισσότερα events, προσελκύοντας ένα κοινό που αναζητά κάτι διαφορετικό από τη συμβατική νυχτερινή έξοδο. Μπορεί να πρόκειται για μια μικρή κοινότητα, ωστόσο είναι ιδιαίτερα ενεργή, αφοσιωμένη και ανοιχτή σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και προελεύσεων.
Για τη DJ και χορεύτρια Penny K, η techno είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα μουσικό είδος. Είναι μια μορφή έκφρασης. «Σημαίνει να χάνεσαι και να απολαμβάνεις τη μουσική χωρίς κανόνες», αναφέρει. Όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη μουσική δημιουργεί έναν διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας με το σώμα και τα συναισθήματα. «Επειδή είναι πιο εγκεφαλική μουσική, σου δίνει έναν τρόπο να εκφραστείς διαφορετικά», σημειώνει.
Η σύνδεση της techno με την κίνηση δεν είναι τυχαία. Για ανθρώπους που εκφράζονται μέσα από τον χορό, ο επαναλαμβανόμενος ρυθμός λειτουργεί σχεδόν σαν εργαλείο απελευθέρωσης. Δεν υπάρχουν προκαθορισμένες φιγούρες, σωστές ή λανθασμένες κινήσεις. Το σώμα ακολουθεί το ένστικτο και ο χορός μετατρέπεται σε προσωπική εμπειρία.
Κάπως έτσι ξεκίνησε και η σχέση της χορεύτριας Τόνιας Κυριάκου με τη σκηνή. Η πρώτη της επαφή ήταν εντελώς τυχαία, όταν εργαζόταν στον φωτισμό ενός club όπου κυριαρχούσε η techno μουσική. Μέσα από εκείνη την εμπειρία γνώρισε έναν κόσμο που μέχρι τότε της ήταν άγνωστος και σταδιακά ανέπτυξε μια βαθύτερη σχέση με αυτόν.
«Πηγαίνω για να ξεφεύγω από την πραγματικότητα», λέει χαρακτηριστικά. Αυτό που την ελκύει περισσότερο είναι «το σκοτεινό vibe και η ατμόσφαιρα της νύχτας». Για την ίδια, κάθε event συνοδεύεται από μια έντονη συναισθηματική φόρτιση. «Νιώθω ένταση και ενέργεια. Είναι κάτι που με εξιτάρει και το περιμένω κάθε φορά», εξηγεί.
Οι περιγραφές αυτές αναδεικνύουν μια κοινή ανάγκη που φαίνεται να διατρέχει μεγάλο μέρος της techno κουλτούρας: την ανάγκη για αποσυμπίεση. Σε μια εποχή όπου οι απαιτήσεις της καθημερινότητας αυξάνονται διαρκώς και η ψυχική πίεση αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό της ζωής πολλών νέων ανθρώπων, οι χώροι όπου μπορεί κανείς να εκφραστεί ελεύθερα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
«Η techno βοηθά τους ανθρώπους να ξεφεύγουν από τη σκληρή καθημερινότητα και τους δίνει μια ξεχωριστή ταυτότητα», υποστηρίζει η Penny K. Η παρατήρησή της δεν αφορά μόνο τη μουσική, αλλά και την αίσθηση του «ανήκειν» που δημιουργείται μέσα σε αυτή την κοινότητα. Για πολλούς, η συμμετοχή στη σκηνή δεν είναι απλώς μια μορφή ψυχαγωγίας, αλλά ένα κομμάτι της προσωπικής τους ταυτότητας.
Αυτή η διάσταση επιβεβαιώνεται και από την ψυχολόγο Άντρεα Μορρόνε, η οποία προσεγγίζει την εμπειρία τόσο προσωπικά όσο και επαγγελματικά. «Σημαίνει να είμαι ο εαυτός μου χωρίς εξηγήσεις, γιατί αυτή η μουσική δεν δίνει λογαριασμό σε κανέναν», αναφέρει. Όπως περιγράφει, μέσα σε ένα techno event μπορεί κανείς να βιώσει μια ιδιαίτερη κατάσταση συνείδησης, όπου «απλά υπάρχεις και νιώθεις ταυτόχρονα grounded αλλά και χαμένος μέσα σε τόπο και χρόνο».
Η ίδια συνδέει αυτή την εμπειρία με τις απαιτήσεις της επαγγελματικής της ζωής. «Στη δουλειά μου αντιμετωπίζω πολλά, αλλά τη νύχτα μπορώ απλά να αφήσω τα πάντα πίσω και να είμαι ο εαυτός μου», σημειώνει.
Η παρατήρηση αυτή ίσως αγγίζει μια βαθύτερη κοινωνική πραγματικότητα. Η ανάγκη για διαφυγή δεν αφορά αποκλειστικά τη μουσική. Αντανακλά συχνά την ανάγκη των ανθρώπων να αποσυνδεθούν, έστω και προσωρινά, από ένα περιβάλλον γεμάτο υποχρεώσεις, πίεση και συνεχή έκθεση. Υπό αυτή την έννοια, η techno λειτουργεί όχι μόνο ως μουσικό ρεύμα αλλά και ως κοινωνικό φαινόμενο, προσφέροντας έναν χώρο όπου οι συμμετέχοντες μπορούν να νιώσουν ελεύθεροι από προσδοκίες και περιορισμούς.
Την ίδια στιγμή, η κυπριακή techno σκηνή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η μικρή αγορά, οι περιορισμένοι χώροι φιλοξενίας και οι λιγοστές επαγγελματικές ευκαιρίες δυσκολεύουν την ανάπτυξη νέων καλλιτεχνών και διοργανωτών. «Υπάρχει δυσκολία στην ανέλιξη, γιατί η σκηνή είναι περιορισμένη και δεν υπάρχουν πολλές ευκαιρίες», επισημαίνει η Penny K.
Παρά τα εμπόδια, η σκηνή συνεχίζει να εξελίσσεται. Νέοι δημιουργοί πειραματίζονται, κοινότητες οργανώνονται και ένα ολοένα μεγαλύτερο κοινό αναζητά εμπειρίες που ξεφεύγουν από το καθιερωμένο μοντέλο διασκέδασης. Όπως συνέβη και σε άλλες χώρες, όπου η techno συνδέθηκε με underground κινήματα, εναλλακτικές κουλτούρες και μορφές ελευθερίας έκφρασης, έτσι και στην Κύπρο φαίνεται να αποκτά σταδιακά τον δικό της ιδιαίτερο χαρακτήρα.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό της μυστικό. Η techno δεν υπόσχεται απαντήσεις ούτε προσφέρει λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας. Προσφέρει όμως κάτι που για πολλούς είναι εξίσου σημαντικό: έναν χώρο όπου μπορείς να αφήσεις για λίγο τα βάρη της πραγματικότητας έξω από την πόρτα. Και σε έναν κόσμο που τρέχει ασταμάτητα, αυτή η προσωρινή απόδραση μοιάζει, για αρκετούς, απολύτως απαραίτητη
*Η Μελούδα Κατελάρη είναι φοιτήτρια δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου
