Έντονες πολιτικές αντιδράσεις προκαλεί το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για το βιβλίο «Κράτος Μαφία» του Μακάριου Δρουσιώτη, με την κυβέρνηση και τα κόμματα να τοποθετούνται πλέον απέναντι σε μια υπόθεση που μεταφέρεται από το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης στο πεδίο της θεσμικής και ενδεχόμενης ποινικής διερεύνησης.
Κοινός παρονομαστής των περισσότερων αντιδράσεων είναι η ανάγκη να διερευνηθούν πλήρως όσα αναφέρονται στο πόρισμα, ιδιαίτερα σε σχέση με ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα. Εκεί όπου διαφοροποιούνται οι τοποθετήσεις είναι στο ποιος πρέπει να χειριστεί την επόμενη φάση, με αρκετά κόμματα να ζητούν διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαδικασία χωρίς εμπλοκή της Νομικής Υπηρεσίας.
Το πόρισμα στο επίκεντρο της πολιτικής σύγκρουσης
Η υπόθεση «Κράτος Μαφία» επανέρχεται στο προσκήνιο με ακόμη μεγαλύτερη ένταση, καθώς το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς κάνει λόγο για σοβαρά ζητήματα που, κατά τις πολιτικές τοποθετήσεις, δεν μπορούν να μείνουν χωρίς συνέχεια.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο περιεχόμενο των καταγγελιών που είχαν διατυπωθεί δημόσια. Μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος, το βάρος μεταφέρεται στις αρμόδιες αρχές και στον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλιστεί ότι η έρευνα θα προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς σκιές και με πλήρη θεσμική νομιμοποίηση.
Παράλληλα, στις περισσότερες ανακοινώσεις επαναλαμβάνεται η ανάγκη σεβασμού του τεκμηρίου της αθωότητας, με την επισήμανση ωστόσο ότι αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει ως άλλοθι αδράνειας ή ως λόγος για να μην εξεταστούν σε βάθος τα ευρήματα της Αρχής.
Κυβέρνηση: Σεβαστό το πόρισμα, πλήρης διερεύνηση όσων σοβαρών αναφέρονται
Από πλευράς κυβέρνησης, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε ότι η ανοχή της κυβέρνησης απέναντι σε φαινόμενα διαφθοράς παραμένει μηδενική, χαρακτηρίζοντας το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς «απόλυτα σεβαστό».
Όπως ανέφερε, από εδώ και πέρα υπάρχουν οι προβλεπόμενες νόμιμες διαδικασίες, στη βάση του Συντάγματος και του σχετικού νομοθετικού πλαισίου, οι οποίες πρέπει να δρομολογηθούν αρμοδίως, ώστε όσα σοβαρά αναφέρονται στο πόρισμα να διερευνηθούν πλήρως.
Ο κ. Λετυμπιώτης τόνισε ότι το κράτος λειτουργεί θεσμικά, υπεύθυνα και αποκλειστικά στη βάση του Συντάγματος, με πλήρη σεβασμό στην ανεξαρτησία των αρμόδιων Αρχών και της Δικαιοσύνης, αλλά και στο τεκμήριο της αθωότητας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι εφόσον, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών, προκύψει ανάγκη ανάληψης ενεργειών από πλευράς της Εκτελεστικής Εξουσίας, αυτό θα γίνει με σεβασμό στο Σύνταγμα, στις αρμοδιότητες κάθε θεσμού και στις πρόνοιες της νομοθεσίας.
ΔΗΣΥ: Να διερευνηθούν πλήρως τα πιθανά αδικήματα
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός αναφέρει ότι το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς κάνει λόγο για πιθανά αδικήματα και πως θέση του κόμματος είναι ότι αυτά πρέπει να διερευνηθούν πλήρως, όπως είναι και η σύσταση της Αρχής.
Στην ανακοίνωσή του, ο ΔΗΣΥ επιμένει ότι αυτή αποτελεί τη σαφή στάση του για συντεταγμένη διερεύνηση κάθε καταγγελίας, με σεβασμό στο τεκμήριο της αθωότητας.
Το κόμμα σημειώνει επίσης ότι θα συνεχίσει να υπηρετεί τις αρχές της διαφάνειας, του ελέγχου και της μηδενικής ανοχής σε οτιδήποτε μεμπτό, επιχειρώντας να κρατήσει τη θέση του σε θεσμικό επίπεδο και να αποφύγει πολιτικές διατυπώσεις που θα μπορούσαν να προκαταλάβουν την έκβαση οποιασδήποτε διαδικασίας.
ΑΚΕΛ: Επιβεβαιώνεται το σύστημα συμφερόντων της διακυβέρνησης Αναστασιάδη – Συναγερμού
Σε ιδιαίτερα σκληρούς τόνους κινήθηκε το ΑΚΕΛ, υποστηρίζοντας ότι το πόρισμα για το «Κράτος Μαφία» επιβεβαιώνει, όπως αναφέρει, το σύστημα συμφερόντων που έστησε η κυβέρνηση Αναστασιάδη – Συναγερμού.
Το κόμμα αναφέρει ότι το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς για το βιβλίο του πρώην συνεργάτη του Νίκου Αναστασιάδη, Μακάριου Δρουσιώτη, επιβεβαιώνει «αυτά που γνωρίζουν και οι πέτρες στην Κύπρο» για τη διακυβέρνηση Αναστασιάδη – Συναγερμού.
Το ΑΚΕΛ κάνει λόγο για ένα σύστημα συμφερόντων που, όπως υποστηρίζει, «επιδόθηκε σε ένα γιγαντιαίο φαγοπότι πάνω στις πλάτες του κυπριακού λαού», εξευτέλισε το κράτος και τους θεσμούς και ντρόπιασε τη χώρα διεθνώς.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται από το ΑΚΕΛ στη σύγκρουση συμφέροντος που, κατά το κόμμα, υπήρχε σε σχέση με τη βιομηχανία των χρυσών διαβατηρίων και άλλες υποθέσεις. Παράλληλα, το κόμμα χαρακτηρίζει εξαιρετικά σοβαρά και ντροπιαστικά για έναν Πρόεδρο της χώρας τα αδικήματα που, όπως αναφέρει, αποδίδει η Αρχή στον Νίκο Αναστασιάδη, στο δικηγορικό του γραφείο και σε πρόσωπα του περιβάλλοντός του.
Το ΑΚΕΛ ζητά να προχωρήσει η ποινική δίωξη όσων εμπλέκονται, αφού πρώτα διασφαλιστεί, όπως τονίζει, ότι ο Γενικός Εισαγγελέας και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, τους οποίους θεωρεί ότι έχουν σύγκρουση συμφέροντος, δεν θα μπορούν να επηρεάσουν την πορεία της υπόθεσης.
ΔΗΚΟ: Πλήρης και άμεση διερεύνηση, χωρίς καθυστερήσεις και σκιές
Το ΔΗΚΟ ζητά πλήρη και άμεση διερεύνηση του πορίσματος της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για την υπόθεση «Κράτος Μαφία».
Στην ανακοίνωσή του αναφέρει ότι οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να μελετήσουν σε βάθος το σύνολο του πορίσματος, να αξιολογήσουν με θεσμική σοβαρότητα τα ευρήματα που καταγράφονται και, εφόσον διαπιστωθούν πιθανές ποινικές ευθύνες, κάθε εμπλεκόμενο πρόσωπο να οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Το ΔΗΚΟ επισημαίνει ότι η πλήρης διερεύνηση της υπόθεσης, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να αφήνονται οποιεσδήποτε σκιές, αποτελεί απαίτηση του κράτους δικαίου και προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.
ΕΛΑΜ: Όλα στο φως και όσοι ευθύνονται στη Δικαιοσύνη
Το ΕΛΑΜ ζητά πλήρη διερεύνηση όλων των ευρημάτων του πορίσματος και διαφανή χειρισμό τους από τις αρμόδιες αρχές.
Στην ανακοίνωσή του επαναλαμβάνει την πάγια θέση του υπέρ της εξέτασης και ενδελεχούς διερεύνησης όλων των καταγγελιών, ζητώντας όπως όλα τα ευρήματα τύχουν χειρισμού με πλήρη διαφάνεια, ιδίως όσα αφορούν ενδεχόμενη διάπραξη ποινικών αδικημάτων.
Το κόμμα αναφέρει ότι, ανεξαρτήτως του ποιους αφορά το πόρισμα, αναμένει από τις ανακριτικές αρχές να οδηγήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης όποιο ή όποια πρόσωπα ενδέχεται να έχουν διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα.
Παράλληλα, το ΕΛΑΜ θέτει και ζήτημα διαδικασίας, σημειώνοντας ότι, για να αποφευχθούν σκιές, αναμένει πως τον διορισμό των ανακριτών θα τον αποφασίσει το Υπουργικό Συμβούλιο.
ΕΔΕΚ: Σύντομη, τελεσίδικη και αδιαμφισβήτητη ποινική διερεύνηση
Η ΕΔΕΚ αναφέρει ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πλήρη ποινική διερεύνηση των ευρημάτων του πορίσματος της Αρχής κατά της Διαφθοράς σε σχέση με το βιβλίο «Κράτος Μαφία».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα κατ’ ισχυρισμό αδικήματα που περιγράφονται αφορούν όλους τους πολιτειακούς θεσμούς, αλλά και άτομα που υπηρετούν τη Δικαιοσύνη.
Με σεβασμό στο τεκμήριο της αθωότητας, η ΕΔΕΚ ζητά αδιαμφισβήτητη ποινική διερεύνηση, η οποία να αποφανθεί σύντομα και τελεσίδικα ποιοι θα διωχθούν και ποιοι όχι.
Η τοποθέτηση της ΕΔΕΚ εστιάζει κυρίως στην ανάγκη να υπάρξει καθαρή και γρήγορη κατάληξη, ώστε η υπόθεση να μη μείνει σε ένα παρατεταμένο θεσμικό κενό, όπου η πολιτική αντιπαράθεση θα αντικαθιστά την ουσιαστική διερεύνηση.
ΔΗΠΑ: Ανεξάρτητοι ανακριτές και εφαρμογή της νομοθεσίας μέχρι τέλους
Η ΔΗΠΑ ζητά διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών για την περαιτέρω διαχείριση της υπόθεσης, σύμφωνα με τις πρόνοιες της νομοθεσίας.
Στην ανακοίνωσή της αναφέρει ότι το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς δεν αφήνει περιθώρια για μισόλογα, αφού κάνει λόγο για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα.
Η Δημοκρατική Παράταξη σημειώνει ότι ζητά αυτό που, όπως αναφέρει, ζητά και η κοινωνία: διαφανή, αντικειμενική και σε βάθος έρευνα, θεσμική σοβαρότητα και ψυχραιμία, με αυστηρή τήρηση του τεκμηρίου της αθωότητας, αλλά χωρίς εκπτώσεις στην αναζήτηση της αλήθειας και στην απόλυτη τήρηση των θεσμικών διαδικασιών.
Το κόμμα τονίζει ότι το μήνυμά του είναι καθαρό: διαφάνεια και εφαρμογή του νόμου παντού και για όλους, έλεγχος σε όλα και μηδενική ανοχή σε οτιδήποτε μεμπτό. Όπως σημειώνει, πρόκειται για ζήτημα δημοκρατίας και δικαιοσύνης, αλλά και για ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
Δημοκρατική Αλλαγή: Ανεξάρτητοι ανακριτές χωρίς εμπλοκή της Νομικής Υπηρεσίας
Η Δημοκρατική Αλλαγή χαρακτηρίζει την ανακοίνωση και τη σύνοψη του πορίσματος ως καταπέλτη κατά του κράτους δικαίου και ζητά άμεσο διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών, χωρίς εμπλοκή της Νομικής Υπηρεσίας.
Το κόμμα αναφέρει ότι η υπόθεση καταδεικνύει τη σημασία οι έρευνες όπου υπάρχει υποψία διαφθοράς να γίνονται από ανεξάρτητα σώματα. Ειδικά στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως σημειώνει, λόγω της εμπλοκής προσώπων με θεσμικό ρόλο ή σχέσεις με την εξουσία, επιβάλλεται οι ανεξάρτητοι ποινικοί ανακριτές να έχουν τη διεύθυνση της ποινικής έρευνας χωρίς εμπλοκή του Αρχηγού Αστυνομίας, του Υπουργού Δικαιοσύνης και της Νομικής Υπηρεσίας στο στάδιο της έρευνας.
Η Δημοκρατική Αλλαγή προειδοποιεί ότι τυχόν «κουκούλωμα» της υπόθεσης θα επιφέρει ολοκληρωτικό πλήγμα στο κράτος δικαίου, ενώ επαναφέρει και το ζήτημα του διαχωρισμού των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα, καθώς και της σύστασης ανεξάρτητης διωκτικής αρχής.
Στην ανακοίνωσή της γίνεται επίσης αναφορά στην ανάγκη ενίσχυσης των εξουσιών της Αρχής κατά της Διαφθοράς, ώστε να διαθέτει όχι μόνο ανακριτικές, αλλά και διωκτικές εξουσίες.
Το κρίσιμο ζήτημα των ανακριτών
Πέρα από τις κομματικές αποχρώσεις, το βασικό θεσμικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι ο χειρισμός της επόμενης φάσης. Η κυβέρνηση παραπέμπει στις προβλεπόμενες διαδικασίες και στη συνταγματική τάξη, ενώ αρκετά κόμματα ζητούν πιο συγκεκριμένα τον διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών.
ΔΗΠΑ και Δημοκρατική Αλλαγή το θέτουν ευθέως, με τη δεύτερη να ζητά διαδικασία χωρίς εμπλοκή της Νομικής Υπηρεσίας. Το ΕΛΑΜ ζητά ο διορισμός των ανακριτών να αποφασιστεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, ώστε να μη δημιουργηθούν σκιές. Το ΑΚΕΛ, από την πλευρά του, θέτει θέμα σύγκρουσης συμφέροντος για τον Γενικό και τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα.
Το ζήτημα αυτό δεν είναι δευτερεύον. Αντιθέτως, φαίνεται να αποτελεί τον πυρήνα της επόμενης πολιτικής και θεσμικής αντιπαράθεσης: ποιος θα χειριστεί την υπόθεση και με ποιες εγγυήσεις ανεξαρτησίας.
Από την πολιτική σύγκρουση στην ανάγκη θεσμικής απάντησης
Η υπόθεση «Κράτος Μαφία» έχει ήδη προκαλέσει βαθύ πολιτικό ρήγμα. Από τη μία πλευρά, κόμματα όπως το ΑΚΕΛ και η Δημοκρατική Αλλαγή χρησιμοποιούν ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, αποδίδοντας πολιτικές ευθύνες στη διακυβέρνηση Αναστασιάδη – ΔΗΣΥ. Από την άλλη, ο ΔΗΣΥ επιμένει στη γραμμή της θεσμικής διερεύνησης, του τεκμηρίου της αθωότητας και της πλήρους εξέτασης των πιθανών αδικημάτων.
Στο ενδιάμεσο, ΔΗΚΟ, ΕΛΑΜ, ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ ζητούν πλήρη διερεύνηση, δίνοντας διαφορετική έμφαση στη διαδικασία, την ταχύτητα, τη διαφάνεια και τον διορισμό ανακριτών.
Το πολιτικό βάρος της υπόθεσης είναι πλέον δεδομένο. Εκείνο που θα κρίνει την επόμενη μέρα δεν είναι μόνο οι ανακοινώσεις των κομμάτων, αλλά το αν οι αρμόδιοι θεσμοί θα μπορέσουν να προχωρήσουν με τρόπο που να πείθει ότι η διερεύνηση γίνεται ούτε επιλεκτικά, ούτε προσχηματικά, ούτε με καθυστέρηση.
Γιατί σε υποθέσεις που αγγίζουν την κορυφή της πολιτικής και θεσμικής ζωής, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς διαδικαστικό πρόβλημα. Είναι νέα σκιά πάνω από την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.
