Σχεδόν έναν χρόνο μετά την καταστροφική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2025, οι πληγείσες κοινότητες βλέπουν να προχωρούν έργα αποκατάστασης και ανασυγκρότησης μέσα από το πρόγραμμα «Revive Limassol by XM»
Έναν χρόνο μετά τη φωτιά που σημάδεψε την ορεινή Λεμεσό
Σχεδόν έναν χρόνο μετά τη μεγαλύτερη καταστροφική πυρκαγιά που καταγράφηκε στην Κύπρο, οι πληγείσες κοινότητες της ορεινής Λεμεσού βλέπουν σταδιακά την επόμενη ημέρα να παίρνει μορφή.
Στις 23 Ιουλίου 2025, η περιοχή ζώστηκε στις φλόγες. Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ σπίτια, περιουσίες, ιστορικά μνημεία και δασικοί πνεύμονες μετατράπηκαν σε στάχτη.
Σήμερα, μέσα από έργα που επέλεξαν οι ίδιες οι κοινότητες, επιχειρείται όχι απλώς η αποκατάσταση των ζημιών, αλλά η αναγέννηση της ζωής σε περιοχές που δοκιμάστηκαν σκληρά.
Το πρόγραμμα «Revive Limassol by XM»
Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη στη Λευκωσία, παρουσιάστηκε το ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης και ανασυγκρότησης «Revive Limassol by XM».
Η πρωτοβουλία χρηματοδοτείται πλήρως από τον Όμιλο XM και παρουσιάζεται ως ένα μοντέλο συνεργασίας ανάμεσα στην ιδιωτική πρωτοβουλία, τις τοπικές αρχές και τις κρατικές υπηρεσίες.
Στόχος του προγράμματος δεν είναι μόνο η επούλωση των πληγών που άφησε η πυρκαγιά, αλλά η δημιουργία υποδομών που θα ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα, την κοινωνική ζωή και την ανάπτυξη των κοινοτήτων.
Οι εργασίες για τα τέσσερα μεγάλα κοινοτικά έργα προχωρούν με γοργούς ρυθμούς.
Οι αρχιτέκτονες πίσω από τα έργα
Δύο από τους ανθρώπους που βρίσκονται στον πυρήνα του σχεδιασμού είναι οι αρχιτέκτονες Μιχάλης Πιρόκκας και Παύλος Σιακαλλής.
Οι δύο αρχιτέκτονες συνεργάστηκαν με τις τοπικές αρχές, ώστε οι ιδέες των κοινοτήτων να μετατραπούν σε συγκεκριμένα σχέδια και, τελικά, σε έργα που θα παραδοθούν στους κατοίκους.
Ο Μιχάλης Πιρόκκας, διακεκριμένος Κύπριος αρχιτέκτονας και αρχιτέκτονας τοπίου με έδρα τη Νέα Υόρκη και τη Λάρνακα, έχει αναλάβει τον σχεδιασμό των υποδομών σε Σούνι-Ζανατζιά και Άγιο Θεράποντα.
Ο Παύλος Σιακαλλής σχεδίασε τα έργα αναζωογόνησης στο Βουνί και στον Άγιο Αμβρόσιο.
«Να ενταχθούν φυσικά στο τοπίο»
Η βασική φιλοσοφία του σχεδιασμού, όπως εξηγεί ο Μιχάλης Πιρόκκας, είναι τα έργα να μην εμφανίζονται ως ξένα σώματα μέσα στις κοινότητες.
«Ο σχεδιασμός πρέπει να αναδείξει όχι μόνο το ίδιο το πάρκο, αλλά και το γύρω περιβάλλον, την πανοραμική θέα και την οριοθέτηση του κάθε χώρου», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, τα έργα σχεδιάζονται ώστε να είναι απλά, λειτουργικά και αρμονικά ενταγμένα στο τοπίο, ως φυσική συνέχεια του περιβάλλοντος.
Οι χώροι που θα φιλοξενήσουν τις νέες υποδομές επιλέχθηκαν από τα ίδια τα κοινοτικά συμβούλια, με βασικό στόχο τη δημιουργία ενός ζωντανού κέντρου μέσα σε κάθε κοινότητα.
Σούνι-Ζανατζιά: Ένα πάρκο για την καθημερινότητα
Στο Σούνι-Ζανατζιά, το έργο αφορά τη δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου κοινοτικού πάρκου.
Στόχος είναι να λειτουργήσει ως ένα «σπίτι» για την καθημερινή ζωή της κοινότητας. Ένας πράσινος πνεύμονας ανοικτός για όλες τις ηλικίες, προσβάσιμος για όσο το δυνατόν περισσότερες ώρες της ημέρας.
Το πάρκο θα περιλαμβάνει:
Παιδότοπους για όλες τις ηλικίες, με ασφαλείς χώρους για νήπια 2 έως 4 ετών, αλλά και για μεγαλύτερα παιδιά έως 12 ετών.
Αθλητικές υποδομές, με σύγχρονα γήπεδα padel, χώρους άσκησης και διαδρομές για τρέξιμο.
Μικρό περίπτερο με καφετέρια και δημόσιες τουαλέτες, ώστε ο χώρος να μπορεί να εξυπηρετεί καθημερινά κατοίκους και επισκέπτες.
Άγιος Θεράποντας: Ένας νέος πολιτιστικός προορισμός
Στον Άγιο Θεράποντα, το πλάνο προβλέπει την ανέγερση ενός πολυλειτουργικού πολιτιστικού περιπτέρου.
Το έργο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένας χώρος που θα συνδέει την κοινότητα με το φυσικό τοπίο και θα προσφέρει νέες δυνατότητες πολιτισμού, χαλάρωσης και δημιουργίας.
Θα διαθέτει καφετέρια, χώρους για εκδηλώσεις, θεματικούς κήπους και ειδικά διαμορφωμένους χώρους ανάγνωσης.
Σύμφωνα με τον Μιχάλη Πιρόκκα, οι κοινοτάρχες ήταν σαφείς ως προς το ζητούμενο: οι χώροι να μην είναι χρήσιμοι μόνο αργά το βράδυ, αλλά να μπορούν να αξιοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
«Το ζητούμενο ήταν να δημιουργηθούν υποδομές που θα χρησιμοποιούνται από το πρωί μέχρι το βράδυ. Να μπορεί ο πολίτης να κάτσει, να ξεκουραστεί και να απολαύσει το πάρκο», σημείωσε.
Χρονοδιάγραμμα 18 μηνών
Σε ό,τι αφορά την πορεία υλοποίησης, οι διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη, ώστε τα έργα να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν.
Μετά τις αρχικές ιδέες και τα πρώτα σχέδια, η ομάδα προχωρά με την ολοκλήρωση της πρώτης κοστολόγησης, ώστε τα τελικά σχέδια να κατατεθούν στις αρμόδιες αρχές για εξασφάλιση των απαραίτητων πολεοδομικών και οικοδομικών αδειών.
Το συνολικό χρονοδιάγραμμα κατασκευής και παράδοσης των έργων έχει οριστεί στους 18 μήνες, με την ομάδα να δηλώνει προσηλωμένη στην τήρηση των προθεσμιών, μόλις δοθούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Βουνί: Ένας χώρος που συνομιλεί με την ιστορία
Στο Βουνί, ο σχεδιασμός του Παύλου Σιακαλλή προβλέπει τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου κοινοτικού χώρου, ο οποίος συνδέεται άμεσα με την ιστορική Ενετική Χαβούζα.
Το έργο αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα, αξιοποιώντας την ιστορία, την τοπογραφία και τη θέα της περιοχής.
Στο πρώτο επίπεδο, η πρόσβαση θα γίνεται μέσω της Ενετικής Χαβούζας. Εκεί θα δημιουργηθεί ένας χώρος καλωσορίσματος με καθιστικά κάτω από τη σκιά των πλατάνων και μιας παραδοσιακής κληματαριάς.
Στο δεύτερο επίπεδο, μέσω κλιμακοστασίου και ανελκυστήρα, θα λειτουργεί μικρή καφετέρια με καλυμμένο καθιστικό χώρο, καθώς και χώροι υγιεινής. Ο σχεδιασμός επιτρέπει στους γονείς να έχουν οπτική επαφή με τα παιδιά που θα βρίσκονται στο επόμενο επίπεδο.
Στο τρίτο επίπεδο θα βρίσκεται ο βασικός πυρήνας του έργου, με μεγάλο χώρο εκδηλώσεων, τεχνητή λιμνούλα, χώρους ξεκούρασης και έναν τοίχο αναρρίχησης που αναμένεται να προσελκύσει επισκέπτες όλων των ηλικιών.
Zip-line με θέα την κοιλάδα
Για τους πιο δραστήριους επισκέπτες, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει και μια εναέρια τροχαλία, zip-line, μήκους περίπου 70 μέτρων.
Η διαδρομή θα ξεκινά από το πρώτο επίπεδο και θα καταλήγει στο τρίτο, προσφέροντας μια διαφορετική εμπειρία πάνω από το πράσινο, με θέα προς τη νοτιοανατολική κοιλάδα.
Το έργο στο Βουνί επιχειρεί να συνδυάσει την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη χρήση, δημιουργώντας έναν χώρο που θα λειτουργεί τόσο για τους κατοίκους όσο και για επισκέπτες από άλλες περιοχές της Κύπρου.
Άγιος Αμβρόσιος: Ένα αθλητικό κέντρο για την περιοχή
Στον Άγιο Αμβρόσιο, το έργο αφορά τη δημιουργία ενός σύγχρονου γηπέδου ποδοσφαίρου.
Λόγω του μεγέθους και της λειτουργίας του, το γήπεδο αναμένεται να εξυπηρετεί όχι μόνο την κοινότητα, αλλά και γειτονικά χωριά.
Θα χωροθετηθεί βορειοανατολικά του χωριού, σε σημείο με θέα προς την κοιλάδα των Κυβίδων και τον Άγιο Θεράποντα.
Οι υποδομές του νέου γηπέδου
Το γήπεδο θα κατασκευαστεί με τεχνητό χλοοτάπητα και θα περιφραχθεί με ανθεκτικό μεταλλικό πλέγμα.
Στη βορειοδυτική πλευρά του χώρου προβλέπεται δεντροφύτευση με ψηλά δέντρα, ώστε να δημιουργηθεί φυσική ασπίδα προστασίας από τους δυτικούς ανέμους κατά τη διάρκεια των αγώνων.
Στη βορειοανατολική πλευρά θα ανεγερθούν σύγχρονα αποδυτήρια, χώροι υγιεινής και καντίνα με καλυμμένο καθιστικό χώρο.
Όπως σημειώνει ο Παύλος Σιακαλλής, η περιοχή σήμερα χαρακτηρίζεται από ξηρή βλάστηση. Με την κατάλληλη τοπιοτέχνηση, όμως, στόχος είναι ο χώρος να μετατραπεί σε ένα νέο σημείο αναφοράς για τον αθλητισμό και την κοινωνική ζωή της κοινότητας.
Έργα με στόχο να κρατήσουν τις κοινότητες ζωντανές
Τα έργα του προγράμματος «Revive Limassol by XM» δεν περιορίζονται σε μια τυπική αποκατάσταση μετά την πυρκαγιά.
Σχεδιάζονται ως υποδομές που θα δώσουν στις κοινότητες νέους λόγους συνάντησης, δραστηριότητας και επιστροφής στην καθημερινότητα.
Πάρκα, χώροι πολιτισμού, αθλητικές εγκαταστάσεις, σημεία αναψυχής και υποδομές για παιδιά και οικογένειες επιχειρούν να μετατρέψουν την εμπειρία της καταστροφής σε αφετηρία ανασυγκρότησης.
Η επόμενη ημέρα της ορεινής Λεμεσού
Η πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2025 άφησε πίσω της βαθιές πληγές. Όμως, σχεδόν έναν χρόνο μετά, οι κοινότητες της ορεινής Λεμεσού βλέπουν την αποκατάσταση να αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι τα έργα δεν επιβλήθηκαν από τα πάνω, αλλά προέκυψαν μέσα από τις ανάγκες και τις επιλογές των ίδιων των κοινοτήτων.
Αυτό δίνει στο εγχείρημα έναν πιο ουσιαστικό χαρακτήρα: δεν πρόκειται μόνο για έργα υποδομής, αλλά για μια προσπάθεια να ξαναχτιστεί η σχέση των κατοίκων με τον τόπο τους, μέσα από χώρους που θα χρησιμοποιούνται καθημερινά και θα δίνουν νέα πνοή στα χωριά.
πληροφορίες και φωτό από philenews
