Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ενημερώθηκε από τη Νομική Υπηρεσία για νέα χρονοδιαγράμματα, ενώ το Υφυπουργείο Έρευνας προχωρά σε εθνικό εφαρμοστικό νόμο
Νέα χρονοδιαγράμματα για το AI Act
Σε νέα χρονοδιαγράμματα μετατίθεται η εφαρμογή κρίσιμων διατάξεων του AI Act, που αφορούν τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης υψηλού κινδύνου.
Η ενημέρωση δόθηκε σήμερα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από τη Νομική Υπηρεσία, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης.
Η συζήτηση έγινε στο πλαίσιο της εξέτασης των Ψηφιακών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μιας πρωτοβουλίας που φιλοδοξεί να αποτελέσει βάση για τον εκσυγχρονισμό της κυπριακής πολιτείας απέναντι στις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής.
Μετάθεση μέχρι το 2027 και το 2028
Σύμφωνα με το σημείωμα της Νομικής Υπηρεσίας, οι διατάξεις που αφορούν τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου επρόκειτο να τεθούν σε εφαρμογή στις 2 Αυγούστου 2026.
Ωστόσο, οι ευρωπαίοι συνομοθέτες συμφώνησαν σε καθορισμένο χρονοδιάγραμμα καθυστερημένης εφαρμογής των συγκεκριμένων κανόνων.
Ως νέες ημερομηνίες ορίζονται η 2α Δεκεμβρίου 2027 για τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου και η 2α Αυγούστου 2028 για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα.
Ανάγκη για εθνικό εφαρμοστικό πλαίσιο
Στο σημείωμα της Νομικής Υπηρεσίας επισημαίνεται ότι, παρά την άμεση ισχύ των ενωσιακών κανονισμών, απαιτείται η εισαγωγή εφαρμοστικών νόμων στην εθνική έννομη τάξη.
Οι νόμοι αυτοί είναι αναγκαίοι για την εφαρμογή συγκεκριμένων διατάξεων του κανονισμού.
Τονίζεται επίσης ότι η διαδικασία για το κυπριακό εφαρμοστικό πλαίσιο πρέπει να ακολουθεί στενά τις αποφάσεις, τα εκτελεστικά μέτρα και τις οδηγίες που λαμβάνονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι επιδιώκει το AI Act
Στόχος του AI Act είναι να διασφαλίσει ότι τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργούν με τρόπο ασφαλή, δεοντολογικό και αξιόπιστο.
Ο κανονισμός επιβάλλει υποχρεώσεις στους παρόχους και στους φορείς που εφαρμόζουν τεχνολογίες ΤΝ, ενώ ρυθμίζει την πρόσβαση και λειτουργία των σχετικών συστημάτων στην ενιαία αγορά της ΕΕ.
Μέσα από το πλαίσιο επιχειρείται να αντιμετωπιστούν κίνδυνοι όπως η μεροληψία, οι διακρίσεις και τα κενά στην απόδοση ευθυνών, χωρίς να ανακόπτεται η καινοτομία και η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το Υφυπουργείο ετοιμάζει εφαρμοστικό νόμο
Απαντώντας σε ερωτήματα για τον στρατηγικό σχεδιασμό της πολιτείας, ο Προϊστάμενος της Αρχής Ψηφιακής Ασφάλειας, Διαμαντής Ζαφειριάδης, ανέφερε ότι στο παρόν στάδιο δεν έχει ξεκινήσει ο πλήρης εντοπισμός των νομοθεσιών που ενδεχομένως θα πρέπει να τροποποιηθούν.
Σημείωσε, ωστόσο, ότι βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνοοικονομική μελέτη για τον καθορισμό των οργανωτικών, τεχνικών, επιχειρησιακών και ανθρώπινων πόρων που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού.
Πρόσθεσε ότι θα ακολουθήσει χαρτογράφηση των ψηφιακών δικαιωμάτων, καθώς και της άμεσης ή έμμεσης εμπλοκής της Αρχής.
Δημόσια διαβούλευση για τη νομοθεσία
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού, ανέφερε ότι η τεχνοοικονομική μελέτη βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.
Όπως είπε, έχει ήδη οριστεί σύμβουλος, ο οποίος αξιολόγησε το νομοθετικό πλαίσιο και βρίσκεται στη διαδικασία ετοιμασίας του εθνικού εφαρμοστικού νόμου.
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, προσχέδιο έχει ήδη κυκλοφορήσει μεταξύ των αρμόδιων Αρχών και το επόμενο βήμα είναι η δημόσια διαβούλευση για τη νομοθεσία που αφορά την εφαρμογή του AI Act.
Στόχος είναι η διαδικασία να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου, ώστε το κείμενο να περάσει από τη Νομική Υπηρεσία και στη συνέχεια να οδηγηθεί στη Βουλή.
Προς Διακήρυξη Ψηφιακών Δικαιωμάτων
Με την ολοκλήρωση του κύκλου συνεδριάσεων της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πρόθεση είναι να διοριστεί άτυπη ad hoc ομάδα εργασίας.
Αποστολή της θα είναι η ετοιμασία ενός πρώτου προσχεδίου Διακήρυξης των Ψηφιακών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Σύμφωνα με τον κ. Χριστοφίδη, στόχος είναι το προσχέδιο να τεθεί ενώπιον της Επιτροπής το φθινόπωρο, ώστε η συζήτηση να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο και, μετά από διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς, να οδηγηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής προς υιοθέτηση.
Νομοθεσίες που πιθανόν να χρειαστούν αλλαγές
Στη συνεδρία αναφέρθηκε ότι έχει ήδη ετοιμαστεί ενδεικτικός κατάλογος δέκα νομοθεσιών που πιθανόν να χρειαστούν τροποποίηση, ενώ δεν αποκλείεται να απαιτηθούν αλλαγές και σε επιμέρους νομοθεσίες.
Η Νομική Υπηρεσία κλήθηκε να συμμετάσχει στην άτυπη ομάδα εργασίας, με εκπρόσωπό της να επιφυλάσσεται να τοποθετηθεί γραπτώς σε μεταγενέστερο στάδιο, δηλώνοντας πάντως ότι συμφωνεί με την πρωτοβουλία.
Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση από τον Σεπτέμβριο
Στη συνεδρία παρέστη και η Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Αθηνά Μιχαηλίδου, η οποία παρουσίασε τις πολιτικές και τις δράσεις του Υπουργείου στους τομείς που συνδέονται με τα ψηφιακά δικαιώματα.
Όπως ανέφερε, από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο εισάγεται στα σχολεία Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης ξεχωριστό μάθημα για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η Υπουργός σημείωσε ότι το Υπουργείο εργάζεται τόσο σε επίπεδο νοοτροπίας και κουλτούρας, μέσω προγραμμάτων και επιμορφωτικών σεμιναρίων, όσο και σε επίπεδο περιεχομένου και αναλυτικών προγραμμάτων, με στόχο την καλλιέργεια ψηφιακών δεξιοτήτων από την προσχολική ηλικία.
Παράλληλα, αξιοποιούνται ευρωπαϊκά κονδύλια για τεχνολογικό εξοπλισμό στα σχολεία, δημιουργούνται νέα εργαστήρια πληροφορικής και προωθείται το έργο ΙΔΕΑ για την ψηφιακή διοίκηση των σχολείων.
