Νέοι κανόνες για το πραγματικό κόστος των εισιτηρίων, τις ακυρώσεις και τις μεγάλες καθυστερήσεις – Δωρεάν θέση δίπλα σε παιδιά κάτω των 14 ετών και ισχυρότερη προστασία για άτομα με αναπηρία
Σημαντικές αλλαγές στα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών φέρνει η αναθεώρηση του ευρωπαϊκού Κανονισμού 261/2004, έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία διαπραγματεύσεων μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Συμβούλιο της ΕΕ έδωσε την τελική του έγκριση στη νέα νομοθεσία στις 13 Ιουλίου 2026, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι αλλαγές αφορούν από τον τρόπο εμφάνισης των τιμών για τις χειραποσκευές μέχρι τις αποζημιώσεις, τις ακυρώσεις, τις καθυστερήσεις και τη μεταχείριση οικογενειών και επιβατών με ειδικές ανάγκες.
Οι νέοι κανόνες, ωστόσο, δεν εφαρμόζονται άμεσα. Σύμφωνα με το Συμβούλιο, θα τεθούν σε ισχύ 12 μήνες και 20 ημέρες μετά τη δημοσίευση του Κανονισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι αλλάζει με τις χειραποσκευές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται στον καταναλωτή η τιμή ενός αεροπορικού εισιτηρίου.
Οι αεροπορικές εταιρείες, οι μεσάζοντες και οι διαδικτυακές πλατφόρμες αναζήτησης θα πρέπει, πριν αρχίσει η διαδικασία κράτησης, να εμφανίζουν ως βασική επιλογή την τιμή που περιλαμβάνει και χειραποσκευή καμπίνας. Στόχος είναι ο επιβάτης να μπορεί να συγκρίνει πραγματικά τις τιμές μεταξύ διαφορετικών εταιρειών χωρίς να εμφανίζονται πρόσθετες χρεώσεις στα επόμενα στάδια της κράτησης.
Οι εταιρείες θα μπορούν, ωστόσο, να προσφέρουν και φθηνότερο εισιτήριο σε επιβάτες που επιλέγουν να ταξιδέψουν χωρίς χειραποσκευή καμπίνας.
Παράλληλα, κατοχυρώνεται το δικαίωμα μεταφοράς ενός προσωπικού αντικειμένου χωρίς πρόσθετη χρέωση, όπως μικρή τσάντα ή σακίδιο που μπορεί να τοποθετηθεί κάτω από το μπροστινό κάθισμα.
Τα παιδιά θα κάθονται δίπλα στον συνοδό τους χωρίς χρέωση
Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και για τις οικογένειες.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα υποχρεούνται να τοποθετούν παιδιά κάτω των 14 ετών σε διπλανό κάθισμα από τον συνοδό τους χωρίς πρόσθετη χρέωση.
Αντίστοιχη προστασία προβλέπεται για άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα και τους συνοδούς τους, καθώς και για εγκύους.
Ενισχύονται επιπλέον τα δικαιώματα των επιβατών με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα σε περιπτώσεις όπου χάνουν πτήση επειδή δεν έλαβαν εγκαίρως την απαιτούμενη βοήθεια στο αεροδρόμιο.
Αυτόματη επιστροφή χρημάτων σε περίπτωση ακύρωσης
Διατηρείται το βασικό δικαίωμα του επιβάτη, σε περίπτωση ακύρωσης, να επιλέξει μεταξύ επιστροφής χρημάτων και εναλλακτικής μεταφοράς προς τον προορισμό του.
Η νέα νομοθεσία προβλέπει ότι όσοι επιλέγουν επιστροφή χρημάτων αντί επαναδρομολόγησης θα τη λαμβάνουν αυτόματα, περιορίζοντας τις διαδικασίες που σήμερα συχνά απαιτούν ξεχωριστές αιτήσεις και επικοινωνία με την αεροπορική εταιρεία.
Παράλληλα, οι εταιρείες θα πρέπει να ενημερώνουν πιο ξεκάθαρα τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους και για τη διαδικασία διεκδίκησης αποζημίωσης όταν προκύπτει ακύρωση ή μεγάλη καθυστέρηση.
Ίντερνετ, τηλεφωνικές κλήσεις και ξενοδοχείο στις μεγάλες καθυστερήσεις
Ενισχύονται επίσης οι υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών απέναντι σε επιβάτες που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα εγκλωβισμένοι λόγω καθυστέρησης.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται δικαίωμα σε πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις, καθώς και σε αναψυκτικά ή άλλα ροφήματα ανά δύο ώρες αναμονής και γεύμα μετά τις τρεις ώρες.
Εφόσον καταστεί αναγκαία η διανυκτέρευση, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να παρέχει δωρεάν ξενοδοχειακή διαμονή και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο. Στις περιπτώσεις διαταραχής λόγω περιστάσεων εκτός ελέγχου της εταιρείας, η υποχρέωση για διαμονή μπορεί να περιορίζεται μέχρι τρεις νύχτες.
Παραμένει η αποζημίωση από τις τρεις ώρες
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της τελικής συμφωνίας είναι ότι διατηρείται το δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης για καθυστέρηση άφιξης τριών ωρών και άνω, παρά τις προτάσεις που είχαν προηγηθεί για αύξηση των χρονικών ορίων.
Τα ποσά παραμένουν στα σημερινά επίπεδα: €250 για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα, €400 για μεγαλύτερες ενδοευρωπαϊκές πτήσεις και ορισμένες πτήσεις έως 3.500 χιλιόμετρα και €600 για τις μεγαλύτερες αποστάσεις.
Εννέα μήνες για την υποβολή απαίτησης
Οι επιβάτες θα έχουν εννέα μήνες για να υποβάλουν αίτημα αποζημίωσης.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει, μέσα σε τέσσερις ημέρες από την ολοκλήρωση του ταξιδιού που παρουσίασε πρόβλημα, να παρέχουν σαφείς οδηγίες για τον τρόπο υποβολής της απαίτησης.
Αφού υποβληθεί το αίτημα, θα έχουν 30 ημέρες είτε για να καταβάλουν την αποζημίωση είτε για να εξηγήσουν γιατί θεωρούν ότι δεν οφείλεται, για παράδειγμα επικαλούμενες έκτακτες περιστάσεις.
Τέλος και στο «no-show» για την πτήση επιστροφής
Μία ακόμη αλλαγή αφορά επιβάτες που αγοράζουν εισιτήριο μετ’ επιστροφής αλλά για οποιονδήποτε λόγο δεν χρησιμοποιούν την πρώτη πτήση.
Οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν πλέον να ακυρώνουν την πτήση επιστροφής επειδή ο επιβάτης δεν πραγματοποίησε το πρώτο σκέλος του ταξιδιού, ούτε να απαιτούν επιπλέον χρέωση για να τον δεχθούν στην πτήση.
Οι αλλαγές αποτελούν την πρώτη μεγάλη αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια, με στόχο να περιοριστούν οι ασάφειες και να γίνει πιο απλή η άσκηση των δικαιωμάτων των ταξιδιωτών.
