Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Οι συμφωνίες κλείνονται με μια χειραψία της οποίας τα δύο μέρη (τα δύο χέρια εν προκειμένω) συμφωνούν. Έτσι είθισται. Υπάρχουν κι εκείνες στις οποίες ο ένας κάθεται στο τραπέζι κι ο άλλος έχει προηγουμένως φροντίσει να εξηγήσει πού ακριβώς έχουν ακροβολιστεί οι snipers στην περίπτωση που η “συμφωνία” δεν επιτευχθεί.
Η «μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία», όπως την παρουσίασε ο Ντόναλντ Τραμπ, έχει κάτι από αυτή την τελευταία.
Η συμφωνία που ακόμη δεν είναι ακριβώς συμφωνία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούν ουσιαστικό έλεγχο σε πετρελαϊκά αποθέματα 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών της Βενεζουέλας, με δικαιώματα που φτάνουν ακόμη και τα 100 χρόνια. Το ενδιαφέρον είναι ότι το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ο ιδιώτης διαχειριστής παραμένει άγνωστος και αρκετοί από τους επιμέρους όρους ακόμη αναζητούνται.
Μικρές λεπτομέρειες, βέβαια. Έχουμε τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια. Μην κολλάμε τώρα στα ψιλά γράμματα.
Η Ουάσινγκτον μιλά για επενδύσεις, ανάπτυξη και αναγέννηση της βενεζουελάνικης πετρελαϊκής βιομηχανίας. Και πράγματι, η Βενεζουέλα τα χρειάζεται. Χρόνια κακοδιαχείρισης, διαφθοράς, απαξίωσης υποδομών και κυρώσεων έχουν αφήσει έναν ενεργειακό γίγαντα να παράγει πολύ λιγότερο απ’ όσο θα μπορούσε.
Το timing είναι μια μικρή λεπτομέρεια. Και τα δύο μέρη της συμφωνίας ακόμη μία.
Πριν από τη μεγάλη αυτή οικονομική “ευκαιρία” είχαν προηγηθεί κυρώσεις, αποκλεισμοί, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων, στρατιωτική πίεση και τελικά η αμερικανική επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο.
Πόσο ελεύθερα δηλαδή διαπραγματεύεται μια χώρα όταν ο συνομιλητής της ελέγχει την πρόσβασή της στις αγορές, στα κεφάλαια και στο ίδιο της το πετρέλαιο;
Δεν σημαίνει ότι το Καράκας δεν έχει συμφέρον να συμφωνήσει (ανεξάρτητα αν ο συμφέρον των ΗΠΑ είναι πολλαπλάσια μεγαλύτερο).
Αλλά άλλο «έχω συμφέρον» κι άλλο «έχω επιλογές».
Κάποτε τέτοιες ιστορίες τις περιγράφαμε με βαρύτερες λέξεις. Σήμερα διαθέτουμε πιο κομψό λεξιλόγιο: στρατηγική συνεργασία, ενεργειακή ασφάλεια, επενδυτικό πλαίσιο.
Η πρόοδος, τελικά, δεν είναι μόνο τεχνολογική.
Είναι και γλωσσική.
Και αυτό που πέτυχε και παρουσιάζει ως επίτευγμα ο Τραμπ δεν είναι συμφωνία. Είναι κάτι μαφιόζικο και μονομερώς αποφασισμένο.
