Αγωγοί και αποστραγγίσεις, θαλάσσιες εγκαταστάσεις, πλοία και μικρότερα σκάφη στο μικροσκόπιο – Πρόταση Αρμεύτη για μόνιμο Ουλαμό Άμεσης Παρέμβασης
Τέσσερις βασικές κατηγορίες πιθανών πηγών βρίσκονται πλέον στο μικροσκόπιο των αρμόδιων υπηρεσιών στην προσπάθεια να εντοπιστούν οι αιτίες πίσω από τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης στον κόλπο της Λεμεσού.
Το θέμα συζητήθηκε για περίπου τρεις ώρες στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, χωρίς ωστόσο οι απαντήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών να ικανοποιήσουν τους βουλευτές, οι οποίοι έκαναν λόγο για έλλειψη συντονισμού, αποσπασματικούς ελέγχους και καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος που χρονίζει.
Από αγωγούς μέχρι πλοία και σκάφη αναψυχής
Ο σύμβουλος του Υφυπουργείου Ναυτιλίας Άγγελος Μενελάου παρουσίασε ενώπιον της Επιτροπής χαρτογράφηση των πιθανών εστιών, χωρίζοντάς τις σε τέσσερις κατηγορίες:
Σταθερές ροές από ξηρά, όπως αγωγοί, οχετοί ομβρίων και αποστραγγίσεις από μεγάλα κτήρια και άλλες αναπτύξεις.
Εγκαταστάσεις μέσα στο θαλάσσιο περιβάλλον, όπως μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας και αφαλάτωσης.
Μεγάλα πλοία που κινούνται ή αγκυροβολούν στην περιοχή.
Σκάφη αναψυχής και ακτοπλοϊκά, τα οποία θεωρούνται δυσκολότερα στην επιτήρηση λόγω του αριθμού και της κινητικότητάς τους.
Το Υφυπουργείο ανέφερε ότι περίπου 230 ακτοπλοϊκά σκάφη επιθεωρούνται ετησίως, μεταξύ άλλων για θέματα διαχείρισης λυμάτων, χωρίς να έχουν καταγραφεί παραβάσεις στους τακτικούς ελέγχους. Φέτος πραγματοποιήθηκαν επιπλέον έκτακτοι έλεγχοι σε πέντε σκάφη.
Επτά σημεία υπό παρακολούθηση
Από την πλευρά του, το Τμήμα Περιβάλλοντος ανέφερε ότι παρακολουθεί επτά συγκεκριμένες σημειακές πηγές ή εγκαταστάσεις, οι οποίες εντάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες: μονάδες αφαλάτωσης, ιχθυοκαλλιέργειες, τον Σταθμό Επεξεργασίας Λυμάτων στη Μονή και αναπτύξεις ψηλών κτηρίων με συστήματα αποστράγγισης.
Για τη Λεμεσό έχει επίσης διπλασιαστεί η συχνότητα των τακτικών δειγματοληψιών, από μία σε δύο φορές τον μήνα, ενώ προωθείται ψηφιακή χαρτογράφηση των σημείων εκροής.
Πρόστιμα για Μονή και Δασούδι
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνεδρία, το Τμήμα Περιβάλλοντος επέβαλε δύο διοικητικά πρόστιμα ύψους €20.000 το καθένα για πρόσφατες παραβάσεις.
Το ένα αφορά τον ΕΟΑ Λεμεσού και περιστατικό στον Σταθμό Επεξεργασίας Λυμάτων της Μονής, όπου στις 5 Αυγούστου παρουσιάστηκε τεχνική αστοχία. Ο Πρόεδρος του ΕΟΑ, Γιάννης Τσουλόφτας, ανέφερε στη Βουλή ότι επρόκειτο για ηλεκτρική βλάβη και ότι η απόρριψη διήρκεσε περίπου δύο ώρες.
Σε αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν κοντά στο σημείο εκροής είχε καταγραφεί αυξημένο μικροβιολογικό φορτίο. Το Τμήμα Περιβάλλοντος είχε διευκρινίσει ότι στις γειτονικές περιοχές κολύμβησης που ελέγχθηκαν δεν είχε εντοπιστεί αντίστοιχη μικροβιολογική επιβάρυνση.
Το δεύτερο πρόστιμο αφορά αγωγό αποστράγγισης μεγάλης ανάπτυξης στην περιοχή Δασούδι. Κατά τη συζήτηση αναφέρθηκε ότι ο αγωγός ήταν ημιτελής και ότι η απόρριψη γινόταν σε σημείο διαφορετικό από εκείνο που προέβλεπε η περιβαλλοντική έγκριση.
Το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει προχωρήσει και σε επιστολές προς αναπτύξεις ψηλών κτηρίων που διαθέτουν αγωγούς αποστράγγισης προς τη θάλασσα, ζητώντας συμμόρφωση και ενημέρωση για τη λειτουργία τους.
Πρόταση για μόνιμη ομάδα άμεσης επέμβασης
Ο Δήμαρχος Λεμεσού Γιάννης Αρμεύτης επανέφερε την πρόταση για δημιουργία μόνιμου Ουλαμού Άμεσης Παρέμβασης για τη Θαλάσσια Ρύπανση, ώστε σε κάθε νέο περιστατικό να υπάρχει άμεση κινητοποίηση και σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων.
Η πρόταση προβλέπει επιχειρησιακή διασύνδεση με την υφιστάμενη δομή συντονισμού και κεντρικό ρόλο του Υφυπουργείου Ναυτιλίας.
Όπως έχει επισημάνει ο Δήμαρχος, στόχος είναι να μη ξεκινά κάθε φορά από την αρχή η συζήτηση για το ποιος φορέας είναι αρμόδιος όταν εμφανίζεται ρύπανση, αλλά να υπάρχει μόνιμος μηχανισμός έτοιμος να επέμβει άμεσα.
Χωρίς Γαλάζιες Σημαίες Λεμεσός και Αμαθούντα
Στη συνεδρία τέθηκε και το πλήγμα που προκαλεί η εικόνα της θάλασσας στο τουριστικό προϊόν.
Οι Δήμοι Λεμεσού και Αμαθούντας δεν υπέβαλαν αιτήσεις για Γαλάζιες Σημαίες το 2026, στον απόηχο των επαναλαμβανόμενων καταγγελιών και της συζήτησης γύρω από την ποιότητα των παράκτιων υδάτων.
Ο Δήμος Αμαθούντας είχε εξασφαλίσει εννέα Γαλάζιες Σημαίες το 2025, ενώ στον Δήμο Λεμεσού είχαν απονεμηθεί δύο.
Οι βουλευτές δεν πείστηκαν
Παρά τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τα μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος εμφανίστηκαν ιδιαίτερα επικριτικά.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Λίνος Παπαγιάννης, ανέφερε ότι μήνες μετά την ανάδειξη του προβλήματος εξακολουθούν να μην υπάρχουν πειστικές απαντήσεις.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Μιχάλης Κουνούνης διερωτήθηκε πώς, μετά από τόσες συνεδρίες και ελέγχους, εξακολουθεί να μην υπάρχει σαφής εικόνα για την προέλευση των επαναλαμβανόμενων περιστατικών.
Η Μαρίνα Νικολάου του ΑΚΕΛ ζήτησε πλήρη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των δειγματοληψιών και διερεύνηση όλων των ενδεχόμενων πηγών, ενώ η Λίτσα Δρουσιώτου του ΑΛΜΑ έθεσε το ζήτημα της πολυδιάσπασης των αρμοδιοτήτων και της λογοδοσίας των υπηρεσιών.
Η Επιτροπή αναμένεται να επανέλθει στο θέμα, ζητώντας πλέον συγκεκριμένα αποτελέσματα, σαφείς αρμοδιότητες και μετρήσιμες ενέργειες, σε ένα ζήτημα που επανέρχεται κάθε καλοκαίρι χωρίς μέχρι σήμερα να έχει δοθεί οριστική απάντηση για όλες τις πηγές των περιστατικών.
