Φωτογραφίες από την Ακτή Ολυμπίων το 2012 αποκαλύπτουν έναν καθαρό, ζωντανό βυθό, γεμάτο ψάρια και θαλάσσια βλάστηση. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, η θολή και λασπώδης εικόνα που παρουσιάζει συχνά η θάλασσα της Λεμεσού γεννά ένα ερώτημα που δεν μπορεί πλέον να ξεπλυθεί με καθησυχαστικές ανακοινώσεις: τι ακριβώς κάναμε στον κόλπο μας;
Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Ένας βυθός που έσφυζε από ζωή
Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν το 2012, στην Ακτή Ολυμπίων, από πολίτιδα της Λεμεσού. Δεν προέρχονται από κάποιο απομονωμένο σημείο του Ακάμα, ούτε από εξωτικό προορισμό. Απεικονίζουν τη θάλασσα στην καρδιά της πόλης.
Το νερό είναι διάφανο. Ο βυθός διακρίνεται καθαρά, τα φύκια κινούνται κάτω από το φως και ολόκληρα κοπάδια ψαριών περνούν μπροστά από τον φωτογραφικό φακό. Μια εικόνα ζωντανής θάλασσας, την οποία πολλοί Λεμεσιανοί θυμούνται σήμερα σχεδόν με δυσπιστία.
Οι φωτογραφίες, βεβαίως, δεν αποτελούν επιστημονική μέτρηση της ποιότητας του νερού και δεν αποδεικνύουν ότι το 2012 δεν υπήρχαν προβλήματα. Αποτελούν, όμως, μια ισχυρή οπτική μαρτυρία: δείχνουν πώς έμοιαζε τότε ο παράκτιος βυθός της Ακτής Ολυμπίων και γιατί η σημερινή εικόνα προκαλεί τόση απογοήτευση.
Από το γαλάζιο στη θολούρα
Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, οι εικόνες από διάφορα σημεία του κόλπου είναι πολύ διαφορετικές. Νερά θολά, αφροί, επιφανειακές κηλίδες και ακαθαρσίες εμφανίζονται επανειλημμένα, προκαλώντας καταγγελίες πολιτών και αντιδράσεις από τις τοπικές Αρχές.
Στις 7 Σεπτεμβρίου, βίντεο από τη θαλάσσια περιοχή του Αγίου Τύχωνα κατέγραψε ακαθαρσίες ακόμη και στα ρηχά. Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε επιβεβαιωθεί αυξημένο μικροβιολογικό φορτίο κοντά στον σταθμό επεξεργασίας λυμάτων στη Μονή, έπειτα από τεχνική αστοχία. Οι αρμόδιες υπηρεσίες διευκρίνισαν ότι οι περιοχές κολύμβησης δεν επηρεάστηκαν και ότι τα νερά τους εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται εξαιρετικής ποιότητας.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι απαραίτητος. Η θολούρα ή η λάσπη δεν σημαίνει αυτομάτως μικροβιολογική ρύπανση και η αιτία κάθε περιστατικού πρέπει να τεκμηριώνεται με αναλύσεις. Δεν σημαίνει, όμως, ότι η ορατή υποβάθμιση πρέπει να θεωρείται φυσιολογική ή να αντιμετωπίζεται ως ενοχλητική εντύπωση των πολιτών.
«Κάναμε τη θάλασσα γιαούρτι»
Η πιο ωμή περιγραφή ήρθε από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Frederick και σύμβουλο του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Άγγελο Μενελάου. Μιλώντας στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «στη Λεμεσό κάναμε τη θάλασσα γιαούρτι».
Όπως καταγράψαμε σε προηγούμενο δημοσίευμα του Afentiko, στον κόλπο έχουν συγκεντρωθεί λιμάνι, μαρίνες, αφαλατώσεις, ιχθυοκαλλιέργειες, αγωγοί αποστράγγισης, μεγάλες οικοδομικές αναπτύξεις και έντονη κίνηση πλοίων και σκαφών. Πολλές δραστηριότητες σε έναν περιορισμένο θαλάσσιο χώρο, χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση της σωρευτικής τους επιβάρυνσης.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο τι χύθηκε στη θάλασσα σε ένα συγκεκριμένο περιστατικό. Είναι όσα φορτώσαμε διαχρονικά στον κόλπο, θεωρώντας ότι η θάλασσα θα τα απορροφά επ’ άπειρον.
Οι φωτογραφίες του 2012 δεν είναι απλώς ένα όμορφο αναμνηστικό. Είναι υπενθύμιση του τι υπήρχε, αλλά και μέτρο σύγκρισης για όσα χάνονται. Γιατί, αν συνεχίσουμε να θεωρούμε φυσιολογική κάθε καινούργια κηλίδα, κάθε αφρό και κάθε αγωγό, σύντομα τα καταγάλανα νερά της Λεμεσού δεν θα είναι ανάμνηση.
Θα είναι ένα παραμύθι με στοιχεία αστικού μύθου.
