Η Κυβέρνηση προωθεί ελάχιστο όριο τα 15 έτη και μηχανισμό επαλήθευσης μέσω του Ψηφιακού Πολίτη – Η ευθύνη εφαρμογής μεταφέρεται στις ίδιες τις πλατφόρμες
Τον Δεκέμβριο του 2026 αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το νομοσχέδιο με το οποίο η Κυβέρνηση προωθεί τη θέσπιση του 15ου έτους ως ελάχιστου ορίου ηλικίας για ανεξάρτητη πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Νικόδημος Δαμιανού ανέφερε ότι το κείμενο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο, ενώ πριν οδηγηθεί στο Κοινοβούλιο θα προηγηθούν δημόσια και στοχευμένη διαβούλευση.
Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 16 Σεπτεμβρίου το σχετικό Σχέδιο Δράσης για την προστασία των ανηλίκων στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.
Η απόφαση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι από σήμερα απαγορεύονται τα social media στους κάτω των 15. Για να τεθεί σε εφαρμογή το μέτρο απαιτούνται νομοθέτηση, τεχνική υλοποίηση του ελέγχου ηλικίας και περίοδος προσαρμογής για τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Πώς θα αποδεικνύεται ότι κάποιος είναι άνω των 15
Το δυσκολότερο κομμάτι του σχεδιασμού δεν είναι η θέσπιση του ηλικιακού ορίου αλλά η πραγματική επαλήθευση της ηλικίας του χρήστη.
Σύμφωνα με τον Νικόδημο Δαμιανού, οι πλατφόρμες θα πρέπει να διαθέτουν μηχανισμούς που θα μπορούν να επιβεβαιώνουν ότι ο χρήστης βρίσκεται πάνω από το προβλεπόμενο όριο, χωρίς να αποθηκεύουν περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι απαραίτητα.
Η Κύπρος προτίθεται να ενσωματώσει στον Ψηφιακό Πολίτη τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας.
Η λογική του συστήματος είναι να μπορεί κάποιος να αποδεικνύει ότι έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο χωρίς να χρειάζεται να αποκαλύπτει στην πλατφόρμα την πλήρη ταυτότητά του.
Ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η τεχνική ενσωμάτωση θα χρειαστεί χρόνο.
Θα ελεγχθούν και οι υπάρχοντες λογαριασμοί
Ο ηλικιακός έλεγχος δεν προορίζεται να αφορά μόνο όσους θα ανοίγουν νέους λογαριασμούς.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, μετά την ψήφιση της νομοθεσίας θα προβλεφθεί μεταβατική περίοδος κατά την οποία οι πλατφόρμες θα πρέπει να ελέγξουν και τους υφιστάμενους χρήστες.
Θα κληθούν δηλαδή να διαπιστώσουν κατά πόσο λογαριασμοί που δημιουργήθηκαν χωρίς αξιόπιστη πιστοποίηση ηλικίας πληρούν το νέο όριο.
Η ευθύνη στις πλατφόρμες
Κεντρική επιλογή της Κυβέρνησης είναι η ευθύνη της εφαρμογής να μη μεταφερθεί στους γονείς ή στα ίδια τα παιδιά.
«Η ευθύνη θα είναι στις ίδιες τις πλατφόρμες», ανέφερε ο Νικόδημος Δαμιανού, εξηγώντας ότι η νομοθεσία θα καθορίζει τις υποχρεώσεις που θα έχουν οι πάροχοι για τον έλεγχο της ηλικίας.
Το ζήτημα συνδέεται και με το ευρύτερο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και ειδικότερα με τον Digital Services Act, ο οποίος επιβάλλει αυξημένες υποχρεώσεις στις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες για την προστασία των ανηλίκων.
Τι αλλάζει μετά τη σημερινή απόφαση της Ευρώπης
Η κυπριακή συζήτηση εξελίσσεται πλέον παράλληλα με μια πολύ σημαντική εξέλιξη στις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου, το EU KIDS Act, προτείνοντας ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μοντέλο σταδιακής πρόσβασης στα social media.
Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει:
- κάτω των 13 ετών: χωρίς πρόσβαση σε social media,
- 13 έως κάτω των 15: μόνο «mini account» που δημιουργείται και εποπτεύεται από γονέα ή κηδεμόνα, με περιορισμένες δυνατότητες και έως μία ώρα ημερήσιας χρήσης,
- από τα 15: δυνατότητα δημιουργίας προσωπικού λογαριασμού,
- έως τα 18: υποχρεωτικές πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας από τις πλατφόρμες.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο προβλέπει επίσης περιορισμούς σε πρακτικές που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, όπως το infinite scroll, ορισμένες ειδοποιήσεις και τεχνικές επιβράβευσης, ενώ οι λογαριασμοί ανηλίκων θα πρέπει να είναι ιδιωτικοί εξ ορισμού.
Το EU KIDS Act δεν είναι ακόμη νόμος. Θα πρέπει να εξεταστεί και να συμφωνηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Διαβούλευση πριν από τη Βουλή
Πριν οριστικοποιηθεί το κυπριακό νομοσχέδιο θα πραγματοποιηθεί δημόσια διαβούλευση μέσω της «Φωνής του Πολίτη», καθώς και ξεχωριστή διαβούλευση με οργανωμένους φορείς.
Παράλληλα θα ζητηθεί εκτίμηση επιπτώσεων από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, ώστε να αξιολογηθεί και η επιστημονική διάσταση των προτεινόμενων περιορισμών.
Η τελική μορφή του νομοσχεδίου θα εξαρτηθεί πλέον και από την εξέλιξη του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου, ιδιαίτερα ως προς το περιθώριο που θα διαθέτουν τα κράτη μέλη για να εφαρμόζουν αυστηρότερους ή διαφορετικούς εθνικούς ηλικιακούς περιορισμούς.
