Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, το Κανάλι 6 συμπληρώνει 35 χρόνια ζωής. Μια διαδρομή που άρχισε στις δέκα το πρωί της 30ής Σεπτεμβρίου 1991, στους 98,6 των FM, ως «Κανάλι 9,86», και εξελίχθηκε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν επιτυχημένο ραδιοφωνικό σταθμό: σε κομμάτι της καθημερινότητας, της μνήμης και της ίδιας της ταυτότητας της Λεμεσού.
Ένας τοπικός λεμεσιανός σταθμός έγινε παγκύπριος και, με τη βοήθεια της τεχνολογίας, παγκόσμιος. Σήμερα, η φωνή που ξεκίνησε από ένα στούντιο της Αγίας Ζώνης μπορεί να ακούγεται από το παγωμένο Μούρμανσκ της βορειοδυτικής Ρωσίας και τα βάθη της Σιβηρίας μέχρι τη Λατινική Αμερική. Όπου υπάρχει ένας Λεμεσιανός, ένας Κύπριος ή απλώς ένας άνθρωπος που αναζητεί καλό ραδιόφωνο, υπάρχει πλέον και ένας τρόπος να συντονιστεί στο Κανάλι 6.
Το πρώτο φωτάκι άναψε το 1991
Η αρχή έγινε από μια ομάδα επιχειρηματιών της Λεμεσού που ήθελαν να δημιουργήσουν έναν σταθμό με ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη της πόλης. Το τεχνικό μέρος και το πρόγραμμα ανέλαβαν ο Μιχάλης Παπαευαγόρου και ο Βάσος Αργυρίδης. Ο στόχος δεν ήταν απλώς να δημιουργηθεί ακόμη μία συχνότητα, αλλά ένα Μέσο που θα πρόβαλλε τους ανθρώπους και τα επιτεύγματα της Λεμεσού, θα αναδείκνυε τα προβλήματά της και θα στήριζε την πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική της πρόοδο.
Η φιλοσοφία συνοψίστηκε από νωρίς σε λίγες λέξεις: ακροαματικότητα μέσα από την ποιότητα. Ένα στοίχημα που τότε μπορούσε να φαίνεται ουτοπικό, σε ένα ραδιοφωνικό τοπίο που άρχιζε να αλλάζει, αλλά τελικά κερδήθηκε.
Ανάμεσα στους αρχικούς πρωτεργάτες καταγράφονται ο Δώρος Ιερόπουλος, ο Μιχάλης Παπαευαγόρου και ο Βάσος Αργυρίδης. Στην πορεία καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν ο Πάμπος Ζένιος, η Άνθη Παπαδοπούλου, ο Μάριος Παπαδόπουλος και ο Πανίκος Σχοινής, μαζί με τους μετόχους και τους ανθρώπους που στήριξαν τον σταθμό στις δύσκολες εποχές.
Το δύσκολο 1996 και οι εργαζόμενοι που έβαλαν πλάτη
Η πορεία δεν ήταν ανέφελη. Το 1996 το Κανάλι 9,86 βρέθηκε αντιμέτωπο με σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Σε εκείνη την κρίσιμη στιγμή, μέρος του προσωπικού αγόρασε μετοχές του σταθμού. Δεν επρόκειτο μόνο για μια κίνηση διάσωσης μιας επιχείρησης, αλλά για προσπάθεια διαφύλαξης ενός συγκεκριμένου τρόπου ραδιοφωνικής λειτουργίας: της ελευθερίας των παραγωγών, της ανεξαρτησίας, της ποιότητας και της άμεσης σχέσης με τους ακροατές.
Είναι μία από τις σημαντικότερες, αλλά λιγότερο γνωστές, στιγμές της ιστορίας του. Εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί το Κανάλι 6 δεν υπήρξε ποτέ απλώς το δημιούργημα ενός προσώπου. Υπήρξε αποτέλεσμα μιας συλλογικής επιμονής, ανθρώπων που πίστεψαν ότι άξιζε να συνεχίσει να υπάρχει.
Από την πολυκατοικία της Αγίας Ζώνης στην οδό Ειρήνης
Τα πρώτα χρόνια, το Κανάλι 9,86 στεγαζόταν σε πολυκατοικία στην οδό Αγίας Ζώνης. Εκεί βρίσκονταν τα πρώτα στούντιο, εκεί στήθηκαν εκπομπές που έγραψαν τη δική τους ιστορία και εκεί φιλοξενήθηκαν σημαντικές προσωπικότητες της μουσικής και του πολιτισμού.
Τον Ιούνιο του 1994, ο Μιχάλης Πουργουρίδης φιλοξένησε στο παλιό στούντιο τον Χρήστο Νικολόπουλο και την Κατερίνα Κούκα. Ο δίσκος «Στου παράδεισου τα ωραία» παρουσιάστηκε από το Κανάλι 9,86 σε πρώτη παγκύπρια και πανελλαδική μετάδοση. Δύο χρόνια αργότερα, από το ίδιο στούντιο, μεταδόθηκε συνέντευξη με τον Μανώλη Μητσιά.
Προς το τέλος του φθινοπώρου του 2001 πραγματοποιήθηκε η μεγάλη μετακόμιση. Τα γραφεία και τα στούντιο μεταφέρθηκαν στο πλήρως αναστηλωμένο νεοκλασικό κτήριο της οδού Ειρήνης 69.
Η επιλογή είχε και συμβολική σημασία. Την εποχή εκείνη η περιοχή δεν είχε ακόμη γνωρίσει την αναζωογόνηση των επόμενων χρόνων. Η αποκατάσταση ενός διατηρητέου και η μεταφορά της δραστηριότητας του σταθμού εκεί αποτέλεσαν και μια έμπρακτη επένδυση στο ιστορικό κέντρο της Λεμεσού. Στο νέο του σπίτι, το Κανάλι 6 ένωσε το παλιό με το καινούργιο: τη μνήμη του ραδιοφώνου με τα σύγχρονα ψηφιακά στούντιο.
Από τοπικός σταθμός, παγκύπρια φωνή
Τον Νοέμβριο του 2001, η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης παραχώρησε στο Κανάλι τη μοναδική τότε διαθέσιμη παγκύπρια άδεια. Η μετάβαση ολοκληρώθηκε το φθινόπωρο του 2002, όταν το Κανάλι 9,86 έγινε πλέον Κανάλι Έξι και άρχισε να εκπέμπει παγκύπρια στις συχνότητες 106, 98,6, 106,9 και 107 FM.
Ήταν ο πρώτος παγκύπριος ραδιοσταθμός με έδρα εκτός Λευκωσίας. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορική παρουσίασή του, ο σταθμός ανέπτυξε έντεκα σημεία εκπομπής, καλύπτοντας τις ελεύθερες περιοχές αλλά και μεγάλο μέρος των κατεχομένων. Η Λεμεσός δεν διέθετε πλέον μόνο έναν δυνατό τοπικό σταθμό. Διέθετε τη δική της παγκύπρια ραδιοφωνική φωνή.
Το διαδίκτυο άνοιξε τον δρόμο προς τον κόσμο
Το Κανάλι είχε αντιληφθεί νωρίς ότι το μέλλον του ραδιοφώνου δεν θα περιοριζόταν στα ερτζιανά. Στις 25 Ιανουαρίου 1999 εγκαινίασε τη διαδικτυακή μετάδοση του προγράμματός του, με αρχικό στόχο να μπορούν να το ακούν οι ξενιτεμένοι Λεμεσιανοί.
Την ίδια περίοδο έγινε ο πρώτος ραδιοσταθμός της Λεμεσού που χρησιμοποίησε το σύστημα RDS. Πολύ πριν το διαδικτυακό ραδιόφωνο και οι εφαρμογές γίνουν μέρος της καθημερινότητας, ο σταθμός είχε ήδη αρχίσει να καταργεί τα σύνορα της συχνότητάς του.
Έτσι, το μικρό τοπικό Κανάλι 9,86 έγινε πρώτα παγκύπριο και στη συνέχεια παγκόσμιο. Το ραδιόφωνο της Λεμεσού μπήκε στα σπίτια και στα αυτοκίνητα των ξενιτεμένων, κρατώντας ζωντανή μια σχέση με την πόλη που άφησαν πίσω τους.
Οι άνθρωποι που άφησαν το αποτύπωμά τους
Στα 35 χρόνια λειτουργίας του, από τα μικρόφωνα και τις αίθουσες σύνταξης πέρασαν δεκάδες δημοσιογράφοι, παραγωγοί, τεχνικοί, καλλιτέχνες και άνθρωποι του πολιτισμού.
Ο αείμνηστος Κωστής Κολώτας, με τη μόνιμη πολιτιστική εκπομπή «Κουβέντα μ’ έναν φίλο», συνέδεσε τον σταθμό με τη βαθύτερη πολιτιστική ιστορία της Λεμεσού. Υπήρξε επίσης από τους ανθρώπους που πίστεψαν και εργάστηκαν για την ίδρυση δημόσιου πανεπιστημίου στην πόλη, ενώ επιμελήθηκε το πρώτο «Αυγουστιάτικο Φεγγάρι» του 2006.
Ο Τίτος Κολώτας εντάχθηκε στον σταθμό το 1994 ως παραγωγός εκπομπών λόγου και αρχισυντάκτης ειδήσεων, φέρνοντας μαζί του τη δημοσιογραφική εμπειρία, τη γνώση της ιστορίας της Λεμεσού και τη βαθιά σχέση του με τον πολιτισμό. Σημαντική υπήρξε και η συμβολή του στις εκδόσεις του σταθμού.
Ο Μιχάλης Πουργουρίδης συνεργάζεται με το Κανάλι από τον Οκτώβριο του 1992. Η εκπομπή του «Μουσικές του Κόσμου» τιμήθηκε το 2002 από την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης, ενώ η μακρά διαδρομή του αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της συνέχειας των παραγωγών του σταθμού.
Δίπλα σε αυτούς βρίσκονται πολλές ακόμη φωνές που έδωσαν και συνεχίζουν να δίνουν χαρακτήρα στο Κανάλι. Άλλοι έμειναν για δεκαετίες, άλλοι πέρασαν για μικρότερο διάστημα, όλοι όμως άφησαν κάτι από τον τρόπο, τις γνώσεις, τις μουσικές και την προσωπικότητά τους.
Μεγάλα ονόματα, τραγούδια και πολιτιστικές συναντήσεις
Το Κανάλι 6 δεν περιορίστηκε στη μετάδοση μουσικής. Δημιούργησε εκδηλώσεις, αφιερώματα, δισκογραφικές και εκδοτικές δουλειές.
Το 1996 κυκλοφόρησε τον ψηφιακό δίσκο «Τραγούδια μιας πόλης», με έργα 16 Λεμεσιανών συνθετών, ανάμεσά τους και δύο μέχρι τότε ακυκλοφόρητα τραγούδια του Μάριου Τόκα. Παράλληλα εξέδωσε βιβλία και λευκώματα για την ιστορία της Λεμεσού, με κορυφαίο παράδειγμα τη «Λεμεσό κατά τον 19ο αιώνα», σε επιμέλεια Τίτου Κολώτα.
Στα 25χρονα του σταθμού, το 2016, διοργανώθηκαν δύο μεγάλες συναυλίες για την ενίσχυση του Κοινωνικού Παντοπωλείου του Δήμου Λεμεσού: με τους «Βιρτουόζους του Ακορντεόν» της Αγίας Πετρούπολης και με τους Γιώργο Νταλάρα, Μίλτο Πασχαλίδη και την Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας. Το κοινό κλήθηκε να προσφέρει τρόφιμα και σχολικά είδη, συνδέοντας ξανά τη μουσική με την κοινωνική προσφορά.
Το «Αυγουστιάτικο Φεγγάρι», που άρχισε το 2006 στη «Μικρή Σαλαμίνα», ένωσε την ποίηση, τη μουσική, το θέατρο και τον χορό κάτω από την πανσέληνο. Από το 2017, η γιορτή γενεθλίων του σταθμού εξελίχθηκε σε τριήμερο μουσικό φεστιβάλ, με ελληνικό τραγούδι, λαϊκές και ρεμπέτικες βραδιές και το Rock Festival της Πλατείας Ηρώων.
Το Κανάλι που βγήκε από το στούντιο και μπήκε στην πόλη
Η σχέση με τη Λεμεσό δεν οικοδομήθηκε μόνο μέσα από εκπομπές. Ο σταθμός βγήκε στον δρόμο, στις πλατείες, στα χωριά, στις γιορτές, στις συναυλίες και στις διεκδικήσεις της πόλης.
Στήριξε την προσπάθεια για δημιουργία δημόσιου πανεπιστημίου στη Λεμεσό, την αναβίωση του ιστορικού κέντρου, την κατασκευή της Ακτής Ολυμπίων και τη δημιουργία του Πάρκου Γλυπτικής στην προκυμαία. Στήριξε την ΕΘΑΛ, το Παττίχειο Δημοτικό Θέατρο, το Θέατρο Ριάλτο, θεατρικές ομάδες, καλλιτέχνες και πολιτιστικούς συλλόγους, προσφέροντας σε πολλούς δωρεάν προβολή.
Οι ζωντανές συνδέσεις και οι εκπομπές από τις γιορτές της Λεμεσού και της υπαίθρου έκαναν το Κανάλι μέρος των ίδιων των γεγονότων και όχι απλώς παρατηρητή τους.
Καρναβάλι, Τσικνοπέμπτη και λεμεσιανή “πελλάρα”
Η παρουσία του στο Λεμεσιανό Καρναβάλι υπήρξε πάντοτε έντονη και πολύπλευρη. Την Τσικνοπέμπτη, η αυλή της οδού Ειρήνης γέμιζε μουσικές, φουκούδες, καρναβαλιστές και ακροατές. Το πρώτο Σάββατο του Καρναβαλιού διοργανωνόταν το καθιερωμένο μεσημεριανό γλέντι, ενώ ακολουθούσαν ο καρναβαλίστικος χορός και η συμμετοχή με οργανωμένη ομάδα στη μεγάλη παρέλαση.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσαν τα «Μυλλωμένα», οι παραστάσεις με κείμενα, ποιήματα, τραγούδια και σάτιρα στο πνεύμα του λεμεσιανού καρναβαλιού. Το Κανάλι δεν κάλυπτε απλώς τη μεγάλη λαϊκή γιορτή της πόλης. Ήταν μέρος της.
Το κοινωνικό αποτύπωμα
Από το 1993, το Κανάλι 6 και το Round Table 6 συνδέονται με το «Ταμείο Ημέρας Αγάπης Παιδιού», που στηρίζει παιδιά υπό τη φροντίδα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, καλύπτοντας εκπαιδευτικές ανάγκες, ειδικές θεραπείες και υποτροφίες. Το ποσό που συγκεντρώθηκε και διατέθηκε όλα αυτά τα χρόνια έχει ξεπεράσει το ενάμισι εκατομμύριο ευρώ.
Το ξύρισμα του μουστακιού επώνυμων Λεμεσιανών, το φιλανθρωπικό δείπνο, τα ρεμπέτικα γλέντια και πολλές άλλες διοργανώσεις μετατράπηκαν σε σταθερές πηγές ενίσχυσης του Ταμείου.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει η εκστρατεία «Για τα παιδιά που ξεχνά ο Άη-Βασίλης». Κάθε Χριστούγεννα οι ακροατές γεμίζουν με δώρα ένα μεγάλο λεωφορείο, τα οποία ακολούθως παραδίδονται σε παιδιά οικογενειών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, σε φιλανθρωπικές οργανώσεις και στις Υπηρεσίες Ευημερίας. Μόνο το 2023, στην 31η διοργάνωση της εκστρατείας, συγκεντρώθηκαν περισσότερα από χίλια δώρα.
Στους χώρους του σταθμού πραγματοποιούνται επίσης αιμοδοσίες, ενώ από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οργανώνονται περιβαλλοντικές δράσεις και εκστρατείες ανακύκλωσης. Η βραβευμένη εκπομπή «Περιβάλλον για όλους» και η πρωτοβουλία «Ένα δέντρο τον χρόνο κάθε πολίτης» συμπληρώνουν αυτή τη διαδρομή.
Τριάντα πέντε χρόνια μετά
Η επιτυχία του Καναλιού 6 δεν μετριέται μόνο με ποσοστά ακροαματικότητας, συχνότητες ή αριθμούς εκπομπών. Μετριέται με τους ανθρώπους που μεγάλωσαν ακούγοντάς το. Με τις γενιές παραγωγών που επέλεξαν οι ίδιοι τη μουσική τους χωρίς επιβαλλόμενες λίστες. Με τους ακροατές που τηλεφώνησαν για να μιλήσουν για την πόλη τους, να καταγγείλουν ένα πρόβλημα, να ζητήσουν ένα τραγούδι ή να προσφέρουν ένα δώρο σε ένα παιδί.
Το Κανάλι 6 ξεκίνησε ως η φωνή μιας πόλης. Έγινε η φωνή της Λεμεσού σε ολόκληρη την Κύπρο και, χάρη στην τεχνολογία, έφθασε στα πέρατα του κόσμου. Παρέμεινε όμως βαθιά λεμεσιανό: ανήσυχο, εξωστρεφές, πολιτισμένο, σατιρικό, κοινωνικό και με εκείνη τη δόση «πελλάρας» που η πόλη αναγνωρίζει αμέσως ως δική της.
Τριάντα πέντε χρόνια μετά, η ουσία δεν βρίσκεται στο πόσο μακριά έφθασε το σήμα του, αλλά στο ότι η φωνή του παραμένει άμεσα αναγνωρίσιμη.
