Κοίτα να δεις που συνέβη και αυτό σ αυτόν τον τόπο:
Τα πρόσωπα των ημερών να είναι δύο άνθρωποι τους οποίους ΚΑΙ τους δύο τους γνωρίσαμε από τα σόσιαλ και τα τικ τοκς.
Τη μία, την Annie συνεχίζουμε και την βλέπουμε μόνο εκεί, στην διαδικτυακή μας τσάρκα, τον άλλον, τον Φειδία, τον έχουμε στείλει εκπρόσωπο του κράτους στην Ευρωβουλή. ΑΛΛΑ για κάποιο λόγο συνεχίζουμε και τον βλέπουμε στο τικ τοκ και εκείνον.
Γράφει ο Παπα – Ράτσης
Το θέμα με τα δύο πρόσωπα είναι ωστόσο ότι δημιουργούν ένα τεράστιο παράδοξο σε σχέση με την πορεία τους στον χρόνο, την εξέλιξή τους και το πως έχουν αξιολογηθεί από την κοινή συνείδηση.
Η Annie εξακολουθεί να δραστηριοποιείται αποκλειστικά στα σόσιαλ. Είναι αυτοεξόριστη στη Ρωσία, αιτήτρια πολιτικού ασύλου και με πολλά εντάλματα σύλληψης να την «κυνηγάνε». Όλα για λεχθέντα και κανένα για πραχθέντα. Οφείλουμε να διευκρινήσουμε. Μιλάει πολύ και όχι αόριστα και γενικόλογα. Μιλάει πολύ συγκεκριμένα, με ονόματα (βαριά ονόματα), με τοποθεσίες, αναφέρει θεσμούς και θεσμικούς, συγκεκριμένα περιστατικά και δραστηριότητες. Οπότε τα τινά είναι δύο. Ή πρόκειται για μία παντελώς μυθομανή τύπισσα που δημιουργεί ιστορίες στο μυαλό της, τις οποίες πλαισιώνει με τρανταχτά ονόματα για να δημιουργήσει ντόρο και να τραβήξει τα βλέμματα και τα αυτιά των πολιτών ή πρόκειται για έναν άνθρωπο που ξέρει εντυπωσιακά πολλά, για πολλούς και δεν έχει ενδοιασμούς και δεσμευτικές σχέσεις μαζί τους ώστε να την αποτρέψουν από το να τα δημοσιοποιήσει.
Ο Φειδίας από την άλλη, ξεκινώντας με αμφιλεγόμενο περιεχόμενο σε tik tok και youtube, είναι ένας άνθρωπος που εκμεταλλεύτηκε τη δύναμη του μέσου (την εικόνα στο διαδίκτυο) και φρόντισε μέσα απ αυτό να εκτινάξει την δημοφιλία του πουλώντας τρέλα και απαιδευσιά.
Θεώρησε επίτευγμα και επανάσταση το να μην πληρώσει εισιτήριο στο Ιαπωνικό μετρό. Να μπαίνει σε χώρους που απαγορευόταν η είσοδος, σκοπό ζωής το να κάνει αγκαλίτσα τον Ίλον Μασκ, φοβερή ιδέα το να προκαλεί ανήλικους σε επικίνδυνα challenges.
Μετά μπήκε στην πολιτική χωρίς πολιτικό πρόγραμμα και πέτυχε. Σαν να πηγαίνεις για σκι χωρίς πέδιλα. Ακόμα χειρότερα: Χωρίς χιόνι και να κάνεις ρεκόρ αγώνων. Και μετά ως ευρωβουλευτής με όπλο το «είμαι ένας νέος άνθρωπος και ακόμα μαθαίνω» προέταξε το τίποτα και το έκανε σημαντικό. Μέχρι που φτάσαμε στα έσχατα χρονικά να κατηγορείται για διασπάθιση των πόρων του ως ευρωβουλευτή και να αποκαλεί τα άτομα με νοητική στέρηση «πελλούς».
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του παραδόξου – και η δική μας ευθύνη.
Δύο πρόσωπα που γεννήθηκαν μέσα από τον ίδιο αλγόριθμο, από την ίδια ανάγκη του κοινού για θέαμα, σύγκρουση, «κάτι να κουνηθεί». Και όμως, η κοινωνική και πολιτική τους κατάληξη δεν θα μπορούσε να είναι πιο άνιση. Όχι επειδή διαφέρουν οι πράξεις τους (έτσι κι αλλιώς πρόκειται για εκ διαμέτρου αντίθετες δραστηριότητες πλέον) — αλλά επειδή διαφέρει το πώς εμείς τις ανεχόμαστε, τις ερμηνεύουμε και τελικά τις ανταμείβουμε.
Η Annie τιμωρείται για τον λόγο της. Όχι για πράξεις. Όχι για καταδικασμένες ενέργειες. Τιμωρείται επειδή μιλάει. Και μιλάει συγκεκριμένα, όχι υπαινικτικά. Δεν παίζει με memes, δεν κρύβεται πίσω από ειρωνείες, δεν πουλάει «χαβαλέ». Ο λόγος της είναι άβολος, ενοχλητικός, επικίνδυνος για το σύστημα ακριβώς επειδή δεν είναι αστείος. Γι’ αυτό και στοχοποιείται. Γι’ αυτό και μετατρέπεται σε «γραφική», «τρελή», «μυθομανή». Είναι η κλασική, δοκιμασμένη μέθοδος: όταν δεν μπορείς να αντικρούσεις το περιεχόμενο, χτυπάς τον πομπό.
Ο Φειδίας, αντίθετα, επιβραβεύεται για την απουσία περιεχομένου. Για την έλλειψη λόγου. Για το κενό. Γιατί το κενό είναι ακίνδυνο. Το κενό δεν απειλεί, δεν αποκαλύπτει, δεν κατονομάζει. Το κενό μπορεί να βαφτιστεί «αυθεντικότητα», «αθωότητα», «νιάτα». Και μ αυτόν τον τρόπο το κενό γίνεται προσόν, η προσβολή «ατυχής στιγμή», η ανεπάρκεια «μαθησιακή διαδικασία».
Ποιο είναι λοιπόν το ανησυχητικό σ’ όλο αυτό:
το δεδικασμένο που δημιουργούμε ως κοινωνία.
Δείχνουμε, έμπρακτα, ότι μπορείς να πας μπροστά χωρίς γνώση, χωρίς σχέδιο, χωρίς στοιχειώδη σεβασμό. Ότι μπορείς να προσβάλλεις, να γελοιοποιείς, να υποτιμάς — και αν το κάνεις με χαμόγελο, κάμερα και followers, όχι μόνο δεν τιμωρείσαι αλλά ανταμείβεσαι. Ότι η πολιτική πλέον δεν χρειάζεται θέσεις, χρειάζεται views. Ότι η ευθύνη μπορεί να βαφτιστεί «αφέλεια» και να περάσει.
Και ναι, ο τόπος και οι αρχές έχουν διαλέξει πλευρά.
Κυνηγάμε την Annie γιατί χαλάει το αφήγημα και φουρτουνιάζει τη θάλασσα που κόβει βόλτες οι βάρκα μας.
Και την ίδια ώρα σιγοντάρουμε τον Φειδία γιατί δεν απειλεί ουσιαστικά. Μοιάζει με φούσκα που θα μείνει χωρίς αέρα.
Ο Φειδίας είναι βολικός, είναι ακίνδυνος. Μπορεί να γίνει σύμβολο χωρίς να γίνει ουσία. Διότι μπορεί να εκπροσωπεί χωρίς να εκπροσωπεί τίποτα. Ποια είναι η ζημιά;
Το πρόβλημα όπως καταλαβαίνεις δεν είναι αυτοί οι δύο.
Το πρόβλημα είμαστε εμείς που χειροκροτήσαμε, που γελάσαμε, που είπαμε «έλα μωρέ, νέος είναι», που βαφτίσαμε τον λαϊκισμό «φρεσκάδα» και την άγνοια «αντισυστημικότητα». Εμείς που στήσαμε το σκηνικό και μετά απορήσαμε με το έργο.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτό που μένει δεν είναι η Annie ή ο Φειδίας. Tα πρόσωπα των ημερών για διαφορετικούς λόγους.
Είναι το μήνυμα που περνάνε οι παράλληλες ιστορίες τους:
ότι σε αυτόν τον τόπο δεν τιμωρείσαι για το τίποτα — τιμωρείσαι για το πολύ.
Για τον πολύ λόγο.
Για τη συγκεκριμένη καταγγελία.
Για την ονοματεπώνυμη ενόχληση.
Το τίποτα είναι τίποτα και δεν τιμωρείται από τις αρχές. Κι όχι μόνο, αλλά καταφέρνει να επιβραβεύεται από εμάς.
