Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Υπάρχει μια δυσκολία με τη Μέρα του Πατέρα. Δεν ξέρει πάντα πώς να σταθεί. Δεν έχει την ευκολία της Μέρας της Μητέρας, με τα λουλούδια, τα συγκινητικά μηνύματα, τις κάρτες και τα μεγάλα «σ’ αγαπώ».
Η Μέρα του Πατέρα μοιάζει συχνά πιο αμήχανη. Λες ένα «χρόνια πολλά ρε μπαμπά», λαμβάνεις ως απάντηση ένα «να ’σαι καλά» και τελειώνει η σεμνή τελετή.
Ίσως γιατί πολλοί πατέρες δεν έμαθαν πως να γιορτάζουν αυτή την ιδιότητα. Έμαθαν να δουλεύουν, να πληρώνουν, να οδηγούν, να περιμένουν έξω από φροντιστήρια, γήπεδα, νοσοκομεία, σχολεία. Έμαθαν να κουβαλούν σακούλες, λογαριασμούς, ευθύνες και σιωπές. Τίποτα απ αυτά με χάρη, “σωστά” ή τρυφερά.
Και δεν εννοώ ότι αυτά όλα είναι δική τους αποκλειστικά ευθύνη. Σαφώς και σε πολλές οικογένειες τα μοιράζονται πατέρας και μάνα και σε πολλές οικογένειες αποτελούν αποκλειστικά ευθύνη των μανάδων. Οι πατεράδες δυσκολεύονται στην διαχείριση του ρόλου.
Ο πατέρας δεν είναι πάντα ήρωας
Ας το πούμε χωρίς κορδέλες και φρου φρου: δεν είναι όλοι οι πατεράδες ήρωες. Κάποιοι είναι απόντες. Κάποιοι είναι δύσκολοι. Κάποιοι είναι αυστηροί χωρίς λόγο. Κάποιοι μπεδρέυουν την αγάπη με την εξουσία. Κάποιοι νομίζουν ότι, αν δεν λείψει το ψωμί από το τραπέζι, δεν λείπει τίποτα από το παιδί.
Κι όμως, λείπουν πολλά.
Λείπει η κουβέντα, η αγκαλιά. Λείπει το «είμαι περήφανος για σένα» χωρίς να πρέπει πρώτα να φέρεις βαθμούς, μετάλλια ή επιτυχίες. Λείπει το «συγγνώμη», αυτή η λέξη που για κάποιους πατεράδες είναι πιο δύσκολη κι από το να διαχειριστούν ήττα με 6-0 από τον αιώνιο αντίπαλο.
Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά. Υπάρχουν πατεράδες που δεν ξέρουν να αγαπούν όπως θα θέλαμε, αλλά αγάπησαν όπως μπορούσαν. Αδέξια. Σιωπηλά. Με πράξεις που δεν μοιάζουν με αγάπη την ώρα που συνέβαιναν.
Με το να ξυπνούν πριν από όλους. Με το να γυρίζουν σπίτι κουρασμένοι και να μη λένε τι τους έσπασε μέσα στη μέρα. Με το να κρατούν όρθια μια οικογένεια, ακόμη κι όταν οι ίδιοι δεν ήταν καθόλου όρθιοι.
Η γενιά που δεν μιλούσε
Πολλοί πατέρες μιας άλλης γενιάς μεγάλωσαν σε σπίτια όπου το συναίσθημα θεωρούνταν αχρείαστη πολυτέλεια. Ο άντρας έπρεπε να είναι δυνατός. Δηλαδή, να μη μιλά. Να μη λυγίζει. Να μη δείχνει. Να μη ζητά βοήθεια. Να μη λέει «φοβάμαι».
Και μετά αυτοί οι άνθρωποι έγιναν γονείς.
Τους ζητήθηκε να μεγαλώσουν παιδιά με τρυφερότητα, ενώ κανείς δεν τους είχε μάθει τι διάολο είναι η τρυφερότητα. Τους ζητήθηκε να γίνουν καταφύγιο, ενώ οι ίδιοι μεγάλωσαν εκτεθιμένοι στα πάντα. Αυτό σαφώς και δεν τους αθωώνει για όλα, αλλά εξηγεί μερικά.
Καμιά φορά, η εξήγηση είναι πιο χρήσιμη από την αγιογραφία.
Η Μέρα του Πατέρα χωρίς πατέρα
Υπάρχουν βέβαια και άνθρωποι που σήμερα δεν έχουν τίποτα να γιορτάσουν. Είτε γιατί ο πατέρας τους έφυγε από τη ζωή, είτε γιατί έφυγε από τη ζωή τους πολύ νωρίτερα. Υπάρχουν παιδιά, μικρά και μεγάλα, που αυτή τη μέρα τη βλέπουν σαν υπενθύμιση. Όχι σαν γιορτή.
Για κάποιους, ο πατέρας είναι μια φωτογραφία. Για άλλους είναι ένα θολό μέρος στην ανάμνηση, ένα κενό. Για άλλους, μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ εντελώς, απλώς έμαθαν να τη σκεπάζουν για να “βγαίνει” η μέρα.
Και αυτό χωράει ισότιμα στη σημερινή μέρα. Όχι μόνο οι ευχές, τα χαμόγελα και οι αναρτήσεις. Αλλά και η απουσία.
Κάποιοι απλώς άντεξαν
Ίσως η Μέρα του Πατέρα να μην είναι μόνο για να πούμε «χρόνια πολλά» στους τέλειους πατεράδες. Δεν υπάρχουν και πολλοί τέτοιοι, εδώ που τα λέμε.
Ίσως είναι και μια μέρα για να κοιτάξουμε πιο καθαρά την πατρότητα. Με τα στραβά της, τις σιωπές της, τα λάθη της.
Γιατί σίγουρα δεν είναι όλοι οι πατεράδες ήρωες.
Κάποιοι δεν ήξεραν πώς να γίνουν.
Κάποιοι προσπάθησαν και απέτυχαν.
Και κάποιοι, χωρίς να φορέσουν ποτέ κάπα, χωρίς να πουν τα σωστά ξόρκια, χωρίς να γίνουν αφίσα, έκαναν απλώς αυτό που μπορούσαν.
Άντεξαν.
Και αυτό δεν είναι λίγο.
