Η τέχνη θα μας σώσει.
Συνηθίζουμε τη σωτηρία μας να την εναποθέτουμε σε πολιτικούς ηγέτες, σε στρατιωτικούς αρχηγούς ή σε θρησκευτικούς ταγούς.
Και τελικά πώς πήγε αυτό; Όχι και τόσο καλά, θα έλεγε κανείς αν κοίταζε γύρω του.
Το μόνο που καταφέρνει η εναπόθεση των ελπίδων μας σε αυτούς είναι να δημιουργεί πόλωση και να παράγει καινούργιους οπαδούς-πολεμιστές απέναντι σε άλλους πολεμιστές-οπαδούς.
Γράφει ο Παπα – Ράτσης
Όταν αφήνεις τη σωτηρία σου στα χέρια εκείνου που απαιτεί φανατισμό για να συνεχίσει να υπάρχει, τότε το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι το ανεπιθύμητο. Για σένα. Για εκείνον είναι λόγος να τρίβει τα χεράκια του.
Αυτό που θα μας σώσει λοιπόν είναι κάτι άλλο. Και ό,τι πιο κοντά στη σωτηρία είναι η τέχνη.
Ενεργητική ή παθητική ή και τα δύο.
Μπορεί να ακούγεται τρομερά κλισέ ή απόσπασμα από εγχειρίδιο αυτοβελτίωσης (φτου φτου, μακριά από εμάς) ή μία αφελώς ρομαντική θεώρηση, αλλά στην πραγματικότητα είναι ό,τι πιο ρεαλιστικό και χειροπιαστό.
Ένας άνθρωπος που παράγει τέχνη (όχι απαραίτητα μουσειακή ή βραβευμένη, ακόμα και παντελώς ερασιτεχνική), ένας άνθρωπος που παρακολουθεί θέατρο, συναυλίες, εκθέσεις ζωγραφικής, πάει κινηματογράφο ή ξεκλέβει λίγο χρόνο να διαβάσει πέντε γραμμές από ένα βιβλίο, το μόνο σίγουρο είναι ότι αντικαθιστά απλό χρόνο με εποικοδομητικό χρόνο. Ανταλλάσσει ώρες που περνούν ουδέτερες, σαν κλειστό στρείδι που δεν επιτρέπει νέες πληροφορίες, με χρόνο που δημιουργεί συναισθήματα, προσθέτει γνώση και ενεργοποιεί εκείνο το κομμάτι μέσα μας που εξευγενίζει και το υπόλοιπο μέσα μας.
Και προφανώς, όταν μιλάμε για τέχνη, δεν εννοούμε μόνο εκείνο το αρτηριοσκληρωμένο μέρος της που συμπαθεί η ελιτιστική διανόηση και οι ακαδημαϊκοί. Τέχνη δεν είναι μόνο ο Μότσαρτ, ο Μονέ και τα θεατρικά του Ίψεν. Με τα οποία δεν έχουμε τίποτα, εννοείται· απλά είναι εκείνα που προκρίνουν οι αυθεντίες, χλευάζοντας την τέχνη του δρόμου ή τη λιγότερο συμβατική.
Τέχνη είναι και ένας θεατρικός αυτοσχεδιασμός μίας ερασιτεχνικής ομάδας, ένας κωμικός μονόλογος ενός stand-up comedian. Τέχνη είναι μία έκθεση με ανακυκλωμένα καθημερινά υλικά που κάποιος ευφάνταστος τεχνίτης μετέτρεψε σε φιγούρες. Τέχνη είναι τα γκράφιτι του Banksy και η a cappella αρμονική χορωδία που διασκευάζει παραδοσιακά σκανδιναβικά νανουρίσματα σε φρέσκα μουσικά ακούσματα. Τέχνη, βεβαίως, εξακολουθεί να είναι ένας αναγεννησιακός πίνακας, μία σονάτα του Λιστ, ένα θεατρικό του Άρθουρ Μίλερ αλλά και του σύγχρονου Τιάγκο Ροντρίγκες, του οποίου πρόσφατα είδα το «Ο χορός των εραστών» μετά θυγατρός και πολύ το χαρήκαμε.
Τίποτα απ’ αυτά δεν έχει σκοπό να μας κάνει να νιώσουμε «διαφορετικοί» ή «ποιοτικοί». Το κέρδος είναι αθέατο και πραγματικό και αυτό διαπιστώνεται σε βάθος χρόνου.
Πάρτε τα παιδιά σας και πηγαίνετέ τα σε συναυλίες, σε θεατρικές παραστάσεις, σε εκθέσεις τέχνης. Κάντε βόλτα σε μουσεία και σε σημεία αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Τραγουδήστε στο αυτοκίνητο καινούργια τραγουδάκια ο ένας στον άλλον και ζωγραφίστε σε βότσαλα φράσεις και τσιτάτα που σας έχουν εντυπωσιάσει κατά καιρούς.
Διότι after all (που λεν και οι φίλοι μας οι αγγλόφωνοι), αν πρόκειται να μας «σώσει» κάτι από τα σκοτεινά μας ένστικτα, αυτό θα είναι η Τέχνη.
