Σημαντική αύξηση παρουσίασε το 2024 στην Ευρώπη η διεισδυτική νόσος από το βακτήριο Haemophilus influenzae, με τα βρέφη κάτω του ενός έτους και τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω να καταγράφουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Στην Κύπρο δηλώθηκαν 11 επιβεβαιωμένα περιστατικά, έναντι δύο το 2023.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στη νέα ετήσια επιδημιολογική έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων και αφορούν το 2024. Επομένως, δεν πρόκειται για καταγραφή μιας αιφνίδιας έξαρσης μέσα στο 2026, αλλά για αποτίμηση της επιδημιολογικής εικόνας προηγούμενου έτους.
Τι είναι η συγκεκριμένη λοίμωξη
Παρά την ονομασία του, το Haemophilus influenzae δεν είναι ιός της γρίπης αλλά βακτήριο. Μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων ή εκκρίσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, σηψαιμία, μηνιγγίτιδα και επιγλωττίτιδα. ecdc.europa.eu
Η αναφορά αφορά τη διεισδυτική μορφή της νόσου, δηλαδή περιπτώσεις κατά τις οποίες το βακτήριο εντοπίζεται σε σημεία του οργανισμού που φυσιολογικά είναι στείρα, όπως το αίμα ή το εγκεφαλονωτιαίο υγρό.
Από δύο σε 11 περιστατικά στην Κύπρο
Στην Κύπρο καταγράφηκαν το 2024 11 επιβεβαιωμένα περιστατικά, έναντι δύο το 2023. Το 2022 είχαν δηλωθεί τρία περιστατικά, το 2021 ένα, ενώ το 2020 δεν είχε καταγραφεί κανένα.
Ο δείκτης αυξήθηκε από 0,2 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους το 2023 σε 1,1 ανά 100.000 το 2024. Παρά την αισθητή ποσοστιαία άνοδο, οι απόλυτοι αριθμοί στην Κύπρο παραμένουν μικροί και πρέπει να αξιολογούνται με προσοχή, καθώς ακόμη και λίγα πρόσθετα περιστατικά μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη μεταβολή στο ποσοστό. ecdc.europa.eu
Ιστορικό υψηλό στην Ευρώπη
Στις 30 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου που υπέβαλαν στοιχεία δηλώθηκαν το 2024 συνολικά 5.856 επιβεβαιωμένα περιστατικά, έναντι 5.520 το 2023 και 4.002 το 2022.
Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό που έχει καταγραφεί σε ένα έτος από την έναρξη της ευρωπαϊκής επιτήρησης της νόσου το 1996. Σε σύγκριση με το 2018, τα περιστατικά ήταν αυξημένα κατά περισσότερο από 85%.
Η άνοδος άρχισε να καταγράφεται μετά το 2022, ακολουθώντας τα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα του 2020 και του 2021, όταν τα περιοριστικά μέτρα για την πανδημία είχαν μειώσει τη μετάδοση και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων.
Μεγαλύτερη επιβάρυνση σε βρέφη και ηλικιωμένους
Τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης παρουσίασαν τα βρέφη κάτω του ενός έτους, με 6,81 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους. Στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω ο δείκτης διαμορφώθηκε στα 3,59 περιστατικά ανά 100.000.
Οι ηλικιωμένοι αποτελούσαν το 58,8% του συνόλου των δηλωμένων περιστατικών, ενώ το 18,8% αφορούσε άτομα ηλικίας από 45 έως 64 ετών. ecdc.europa.eu
Πνευμονία, σηψαιμία και μηνιγγίτιδα
Από τα περιστατικά για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα κλινικά δεδομένα, η πνευμονία ήταν η συχνότερη εκδήλωση και αντιστοιχούσε στο 36%. Ακολουθούσαν η σηψαιμία με 21% και η μηνιγγίτιδα με 11%.
Για 3.198 ασθενείς υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με την έκβαση της νόσου. Μεταξύ αυτών καταγράφηκαν 269 θάνατοι, με τη θνητότητα στα περιστατικά γνωστής έκβασης να ανέρχεται στο 8,4%. Το ECDC επισημαίνει, ωστόσο, ότι η ελλιπής καταγραφή της έκβασης για περίπου τα μισά περιστατικά περιορίζει την πλήρη ερμηνεία του συγκεκριμένου ποσοστού.
Ο ρόλος του εμβολιασμού
Το εμβόλιο κατά του τύπου b του βακτηρίου, γνωστού ως Hib, έχει περιορίσει δραστικά τις σοβαρές λοιμώξεις και κυρίως τη μηνιγγίτιδα στα μικρά παιδιά. Ο συγκεκριμένος τύπος αντιπροσώπευε μόλις το 6% των περιστατικών για τα οποία ήταν γνωστό το στέλεχος.
Η πλειονότητα των σημερινών περιστατικών προκαλείται από μη ελυτροφόρα ή άλλα στελέχη. Το ECDC τονίζει την ανάγκη διατήρησης υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης κατά του Hib, ενίσχυσης της επιδημιολογικής και εργαστηριακής επιτήρησης και ανάπτυξης καλύτερων στρατηγικών προστασίας για τους ευάλωτους ενήλικες.
Η ευρωπαϊκή έκθεση καταγράφει ιστορικό υψηλό για το 2024, με 5.856 περιστατικά διεισδυτικής νόσου από Haemophilus influenzae και αυξημένη επιβάρυνση στα βρέφη και στους ηλικιωμένους. Στην Κύπρο δηλώθηκαν 11 περιστατικά, έναντι δύο την προηγούμενη χρονιά.
