Η Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου ζητά αύξηση τουλάχιστον 30% στα επιδόματα φροντίδας, την ώρα που οι κοινωνικές δαπάνες στην Κύπρο παραμένουν από τις χαμηλότερες στην ΕΕ και το κόστος ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά
Χαμηλές κοινωνικές δαπάνες στην Κύπρο
Στις χώρες με τις χαμηλότερες δαπάνες κοινωνικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται η Κύπρος, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου.
Όπως αναφέρεται, οι σχετικές δαπάνες στην Κύπρο μόλις που φθάνουν το 3,3%, την ώρα που ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται στο 7,1%.
Η Οργάνωση επισημαίνει ότι αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής στην Κύπρο έχει αυξηθεί αισθητά, χωρίς να έχει υπάρξει αντίστοιχη αναπροσαρμογή των επιδομάτων για άτομα με παραπληγία και τετραπληγία.
«Στα όρια της φτώχειας» άτομα με βαριά κινητική αναπηρία
Σύμφωνα με την Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου, παραπληγικοί και τετραπληγικοί βρίσκονται πλέον στα όρια της φτώχειας ή τα έχουν ήδη ξεπεράσει.
Η Οργάνωση σημειώνει με έντονο τρόπο ότι αυτό συμβαίνει σε μια χώρα που, όπως αναφέρει, «περηφανεύεται για τα πλεονάσματά της», ενώ την ίδια ώρα δεν προχωρά σε ουσιαστική αύξηση των παροχών προς ανθρώπους που έχουν καθημερινά αυξημένες ανάγκες φροντίδας και υποστήριξης.
Τα ευρωπαϊκά στοιχεία για τα άτομα με αναπηρία
Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία της Eurostat, τα άτομα με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς αναπηρία.
Το 2024, ο σχετικός κίνδυνος ήταν κατά 61% υψηλότερος για τα άτομα με αναπηρία.
Την ίδια χρονιά, το 22,8% των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ δήλωσε ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κάλυψη βασικών αναγκών διαβίωσης, έναντι 15% των ατόμων χωρίς αναπηρία.
Παράλληλα, το 38% των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να καλύψει μια απρόβλεπτη οικονομική δαπάνη.
Η εικόνα στην Κύπρο
Στην Κύπρο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, περίπου το 22% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δηλώνει ότι ζει με κάποια μορφή αναπηρίας.
Το 27,6% των ατόμων με αναπηρία δήλωσε το 2024 ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις καθημερινές οικονομικές του υποχρεώσεις.
Το ποσοστό αυτό είναι υπερδιπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος ανέρχεται στο 12,8%.
Παράλληλα, το 43,9% των ατόμων με αναπηρία στην Κύπρο δήλωσε ότι αδυνατεί να καλύψει μια έκτακτη οικονομική δαπάνη, έναντι 38% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η παρέμβαση της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου
Κατά τη διάρκεια δημοσιογραφικής διάσκεψης, ο πρόεδρος της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου, Δημήτρης Λαμπριανίδης, τόνισε ότι, παρά τη βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών και τα πλεονάσματα των τελευταίων ετών, οι πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας δεν έχουν ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες.
Όπως ανέφερε, το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας έχει αναγνωρίσει ότι το κόστος φροντίδας ατόμων με τετραπληγία ξεπερνά τις 3.000 ευρώ τον μήνα.
Παρά ταύτα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι αυξήσεις που αναμένονταν μέσα από τη νέα νομοθεσία δεν έχουν ακόμη δοθεί.
«Αν όχι μετά από €3 δισ. πλεονάσματα, πότε;»
Ο κ. Λαμπριανίδης ανέφερε ότι, πριν από αρκετούς μήνες, το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας είχε ενημερώσει την Οργάνωση ότι μέσα από τη νέα νομοθεσία θα υπήρχαν ουσιαστικές αυξήσεις στα επιδόματα φροντίδας, τόσο για τετραπληγικά όσο και για παραπληγικά άτομα.
Ωστόσο, όπως είπε, «οι αυξήσεις που ανακοινώθηκαν μέχρι σήμερα είναι μηδενικές».
Πρόσθεσε ότι σε πρόσφατη συνάντηση με την Υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας, η Οργάνωση ενημερώθηκε πως δεν έχει ακόμη αποφασιστεί να δοθούν αυξήσεις.
Όπως διερωτήθηκε χαρακτηριστικά: «Αν όχι μετά από €3 δισ. πλεονάσματα, πότε;»
Περίπου 2.500 άτομα με παραπληγία ή τετραπληγία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Οργάνωση, περίπου 2.500 άτομα στην Κύπρο ζουν με παραπληγία ή τετραπληγία.
Τα άτομα αυτά εξαρτώνται καθημερινά από υπηρεσίες φροντίδας, υποστήριξης και ανεξάρτητης διαβίωσης, το κόστος των οποίων αυξάνεται συνεχώς.
Η Οργάνωση τονίζει ότι η πραγματική οικονομική πίεση είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που αντανακλούν τα υφιστάμενα επιδόματα.
Το κόστος ζωής αυξήθηκε, τα επιδόματα έμειναν ίδια
Όπως επισημάνθηκε, το συνολικό κόστος ζωής στην Κύπρο έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 17% τα τελευταία χρόνια.
Σε βασικές κατηγορίες δαπανών οι αυξήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 19,2%, οι τιμές της ενέργειας κατά 26,1%, ενώ τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα κατέγραψαν αύξηση 31,3%.
Παρά τις αυξήσεις αυτές, τα επιδόματα φροντίδας για άτομα με παραπληγία και τετραπληγία παραμένουν αμετάβλητα από το 2019.
Πόσα είναι σήμερα τα επιδόματα
Το μηνιαίο επίδομα φροντίδας για άτομα με παραπληγία ανέρχεται σήμερα στα 400 ευρώ.
Για περιπτώσεις αυξημένων αναγκών, το ποσό διαμορφώνεται στα 500 ευρώ.
Αντίστοιχα, το επίδομα για άτομα με τετραπληγία ανέρχεται σε 900 ευρώ, ενώ για περιπτώσεις αυξημένων αναγκών φροντίδας φθάνει τα 1.100 ευρώ.
Σύμφωνα με την Οργάνωση, τα ποσά αυτά απέχουν σημαντικά από το πραγματικό κόστος φροντίδας, ιδιαίτερα για άτομα που χρειάζονται καθημερινή ή ακόμη και 24ωρη υποστήριξη.
Πόσοι λαμβάνουν τα επιδόματα
Το βασικό επίδομα παραπληγίας λαμβάνουν σήμερα 1.332 άτομα, ενώ 273 άτομα λαμβάνουν το αυξημένο επίδομα.
Αντίστοιχα, 904 άτομα λαμβάνουν το βασικό επίδομα τετραπληγίας και 224 άτομα το αυξημένο επίδομα.
Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με την Οργάνωση, δείχνουν ότι το ζήτημα αφορά μια σημαντική ομάδα πολιτών, οι οποίοι αντιμετωπίζουν σταθερά αυξημένα έξοδα διαβίωσης και φροντίδας.
Το πραγματικό κόστος φροντίδας
Ο κ. Λαμπριανίδης υποστήριξε ότι το πραγματικό κόστος φροντίδας για ένα άτομο με τετραπληγία μπορεί να υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ μηνιαίως.
Όπως αναφέρθηκε, το επίδομα φροντίδας είχε υπολογιστεί πριν από περίπου 20 χρόνια, με βάση το κόστος τριών οικιακών βοηθών της τότε εποχής.
Σήμερα, το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο, καθώς περιλαμβάνει μισθό, σίτιση, στέγαση και υποχρεώσεις εργοδότη.
Η Οργάνωση σημειώνει ότι η εργοδότηση ενός Κύπριου ή Ευρωπαίου οικιακού βοηθού κοστίζει πέραν των 1.500 ευρώ τον μήνα για 40 ώρες εργασίας την εβδομάδα, τη στιγμή που ορισμένοι άνθρωποι χρειάζονται δύο ή τρεις φροντιστές για να καλύψουν ανάγκες 24ωρης φροντίδας.
Ζητούν αύξηση 30% στα επιδόματα
Η Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου ζητά αύξηση κατά τουλάχιστον 30% στα επιδόματα βαριάς κινητικής αναπηρίας, παραπληγίας και τετραπληγίας.
Ζητά επίσης τη θέσπιση ετήσιου μηχανισμού αναπροσαρμογής, ώστε οι παροχές να συμβαδίζουν με το πραγματικό κόστος διαβίωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Οργάνωση, η συνολική ετήσια δαπάνη για τα επιδόματα βαριάς κινητικής αναπηρίας, παραπληγίας και τετραπληγίας ανέρχεται σήμερα σε περίπου 33 εκατομμύρια ευρώ.
Η ζητούμενη αύξηση, όπως ανέφερε η Οργάνωση, θα μπορούσε να καταστεί εφικτή με περίπου 11 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον.
Τα υπόλοιπα αιτήματα
Πέρα από την αύξηση των επιδομάτων, η Οργάνωση ζητά την αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης για αγορά οχήματος.
Εισηγείται επίσης την επέκταση του επιδόματος διακίνησης και σε άτομα με παραπληγία που δεν εργάζονται.
Παράλληλα, ζητά τροποποίηση των κριτηρίων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, ώστε να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι πραγματικές ανάγκες των ατόμων με βαριά κινητική αναπηρία.
Το κεντρικό μήνυμα της Οργάνωσης
Το βασικό μήνυμα της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου είναι ότι τα υφιστάμενα επιδόματα δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα.
Το κόστος ζωής έχει αυξηθεί, το κόστος φροντίδας έχει εκτοξευθεί και τα επιδόματα παραμένουν καθηλωμένα από το 2019.
Η Οργάνωση ζητά από την Πολιτεία να περάσει από τις διαπιστώσεις στις αποφάσεις, επισημαίνοντας ότι οι αυξήσεις δεν αποτελούν προνόμιο, αλλά προϋπόθεση αξιοπρεπούς διαβίωσης για ανθρώπους με καθημερινές, αυξημένες και μη διαπραγματεύσιμες ανάγκες.
