Σαφές μήνυμα προειδοποίησης για την πορεία της γερμανικής οικονομίας στέλνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF), μετά την ολοκλήρωση της Διαβούλευσης του Άρθρου IV για το 2025. Στην έκθεσή του σκιαγραφεί ένα περιβάλλον εύθραυστης ανάκαμψης, έντονων δομικών αδυναμιών και μακροπρόθεσμων κινδύνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν συνολικά τον ευρωπαϊκό οικονομικό χάρτη.
Η Γερμανία, η παραδοσιακή «ατμομηχανή» της Ευρώπης, βρέθηκε αντιμέτωπη τα τελευταία χρόνια με διαδοχικά σοκ. Η ενεργειακή κρίση του 2022, σε συνδυασμό με την επιθετική νομισματική σύσφιγξη για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, οδήγησαν σε δύο διαδοχικά έτη ύφεσης το 2023 και το 2024. Παρότι από τα τέλη του 2024 διαφαίνεται σταδιακή σταθεροποίηση, το Ταμείο ξεκαθαρίζει ότι η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη, καθώς η χαμηλή παραγωγικότητα και οι νέες εμπορικές εντάσεις περιορίζουν τη δυναμική της οικονομίας.
Η εικόνα στην αγορά εργασίας επιβαρύνεται: η ανεργία καταγράφει άνοδο, η μερική απασχόληση επεκτείνεται και η παραγωγικότητα παραμένει υποτονική, απόρροια μεταρρυθμίσεων που καθυστερούν και αυξανόμενου διεθνούς ανταγωνισμού. Ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει, κυρίως λόγω της αποκλιμάκωσης των τιμών ενέργειας και της ασθενούς εσωτερικής ζήτησης, ωστόσο η εξέλιξη αυτή δεν αρκεί για να εξασφαλίσει ισχυρή και διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Το ΔΝΤ χαιρετίζει τη μεταρρύθμιση του «φρένου χρέους» το 2025, εκτιμώντας ότι μπορεί να στηρίξει την οικονομία μέσω αυξημένων δημόσιων επενδύσεων. Παρά ταύτα, επισημαίνει ότι ακόμη και με τη δημοσιονομική χαλάρωση των ετών 2026–2027 και τα καθυστερημένα αποτελέσματα της νομισματικής πολιτικής, η Γερμανία θα συνεχίσει να κινείται σε περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας.
Κομβικό ζήτημα αποτελεί η δημογραφική εξέλιξη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας αναμένεται να μειωθεί ταχύτερα από κάθε άλλη χώρα του G7 την επόμενη πενταετία. Ταυτόχρονα, η αύξηση των δαπανών για συντάξεις και άμυνα εντείνει τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά, με κίνδυνο επιδείνωσης του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Ταμείου καλεί τις γερμανικές αρχές να αξιοποιήσουν τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για στοχευμένες παρεμβάσεις: ενίσχυση υψηλής ποιότητας δημόσιων επενδύσεων, μείωση των υψηλών οριακών φορολογικών συντελεστών και μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα ώστε να ενθαρρυνθεί η παραμονή στην εργασία. Παράλληλα, εισηγείται περιορισμό επιδοτήσεων που επιβαρύνουν το περιβάλλον και βελτίωση της αποδοτικότητας των κρατικών δαπανών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην επιτάχυνση της «ατζέντας εκσυγχρονισμού»: μείωση γραφειοκρατίας, ενίσχυση ψηφιακών υποδομών, στήριξη νεοφυών και καινοτόμων επιχειρήσεων, βελτίωση της πρόσβασης σε παιδική φροντίδα και ουσιαστικότερη ενσωμάτωση μεταναστών στην αγορά εργασίας. Χωρίς βαθιές μεταρρυθμίσεις, προειδοποιεί το ΔΝΤ, η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της χώρας κινδυνεύουν να παγιδευτούν σε χαμηλή τροχιά.
Όσον αφορά το χρηματοπιστωτικό σύστημα, χαρακτηρίζεται «γενικά ανθεκτικό», ωστόσο εντοπίζονται εστίες ευαλωτότητας που απαιτούν στενή παρακολούθηση. Το Ταμείο ζητεί περαιτέρω ενίσχυση του μακροπροληπτικού πλαισίου και των μηχανισμών καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος (AML/CFT), ώστε να διασφαλιστεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
