Σε έξι πρατήρια το πετρέλαιο κίνησης πωλείται ήδη πάνω από €2 το λίτρο, ενώ οι πρατηριούχοι προειδοποιούν για νέες ανατιμήσεις – Σε ιστορικά υψηλά το πετρέλαιο θέρμανσης και αυξανόμενη πίεση σε ρεύμα, προϊόντα και υπηρεσίες
Βαθαίνει η ενεργειακή πίεση στην Κύπρο, με τις ανατιμήσεις στα καύσιμα να περνούν με ταχύτητα στις αντλίες και το πετρέλαιο κίνησης να ξεπερνά πλέον τα €2 το λίτρο σε συγκεκριμένα πρατήρια, την ώρα που η αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές του αργού δεν έχει ακόμη φτάσει στην τσέπη του καταναλωτή.
Τη Δευτέρα, η μέση λιανική τιμή του diesel στην Κύπρο διαμορφωνόταν στα €1,945 το λίτρο, ωστόσο σε έξι πρατήρια –δύο στον Στρόβολο και τέσσερα στην Πάφο– οι τιμές κυμαίνονταν από €2,019 έως €2,039. Το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του 2022 ήταν €2,053.
Η μέση τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων είχε ανέλθει στα €1,676, με την υψηλότερη τιμή στα €1,749, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης κινείται πλέον γύρω στο €1,56 το λίτρο, πάνω από το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του 2022.
Οι πρατηριούχοι βλέπουν κι άλλες αυξήσεις
Ο Εκπρόσωπος Τύπου του Συνδέσμου Πρατηριούχων Χριστόδουλος Χριστοδούλου ανέφερε ότι μία εταιρεία είχε ήδη αποστείλει νέες τιμές, με αύξηση 5,5 σεντ στο diesel, 3 σεντ στο πετρέλαιο θέρμανσης και περίπου 2,5 σεντ στις βενζίνες.
Οι υπόλοιπες εταιρείες αναμένεται να ακολουθήσουν με τις δικές τους αναπροσαρμογές, ενώ οι πρατηριούχοι δεν αποκλείουν να υπάρξει ακόμη ένας γύρος αυξήσεων εάν οι τιμές εισαγωγής παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Η εικόνα των τελευταίων μηνών είναι ενδεικτική. Από την 1η Μαρτίου μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου, η βενζίνη 95 είχε αυξηθεί κατά 34,8 σεντ το λίτρο, το πετρέλαιο κίνησης κατά 51,4 σεντ και το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 60,6 σεντ.
Οι νεότερες ανατιμήσεις έχουν ήδη ανεβάσει περαιτέρω αυτά τα επίπεδα.
Το πετρέλαιο θέρμανσης στο υψηλότερο σημείο
Με τον χειμώνα να πλησιάζει, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του πετρελαίου θέρμανσης.
Ήδη στις 17 Σεπτεμβρίου η μέση τιμή είχε ανέλθει στα €1,556 το λίτρο, ξεπερνώντας κατά περίπου τέσσερα σεντ το προηγούμενο υψηλό των €1,515 που είχε καταγραφεί τον Ιούλιο του 2022.
Οι νέες αυξήσεις που πέρασαν στην αγορά έκτοτε εντείνουν την πίεση, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά στις ορεινές περιοχές που εξαρτώνται περισσότερο από το πετρέλαιο για θέρμανση.
Ο Πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών Μάριος Δρουσιώτης έχει προειδοποιήσει ότι οι αυξημένες τιμές ενέργειας και μεταφοράς είναι πιθανό να μετακυλιστούν σταδιακά και σε αγαθά και υπηρεσίες μέσα στον Οκτώβριο.
Η ακρίβεια έχει ήδη περάσει στην υπόλοιπη αγορά
Η πίεση δεν περιορίζεται στις αντλίες.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή, ο εθνικός δείκτης πληθωρισμού ανήλθε τον Αύγουστο στο 3,5%, από 2,9% τον Ιούλιο, με σημαντική συμβολή από την αύξηση κατά 20,3% στα πετρελαιοειδή και κατά 6% στην κατηγορία ηλεκτρισμού και νερού.
Με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη της Eurostat, η εικόνα είναι ακόμη εντονότερη: ο πληθωρισμός στην Κύπρο έφτασε τον Αύγουστο στο 5,2%, τρίτος υψηλότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη Ρουμανία με 6,3% και τη Λιθουανία με 5,6%.
Στα 30 σεντ η κιλοβατώρα
Σημαντική παραμένει παράλληλα η επιβάρυνση από το ηλεκτρικό ρεύμα.
Η τιμή για οικιακό καταναλωτή κινείται περίπου στα 30 σεντ ανά κιλοβατώρα με ΦΠΑ, επίπεδο που είχε ήδη καταγραφεί το καλοκαίρι, καθώς η ΑΗΚ μεταφέρει στις διατιμήσεις την άνοδο του κόστους υγρών καυσίμων.
Το τελικό ύψος ενός διμηνιαίου λογαριασμού εξαρτάται φυσικά από την πραγματική κατανάλωση του κάθε νοικοκυριού, επομένως δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι κάθε τετραμελής οικογένεια θα ξεπεράσει συγκεκριμένο ποσό.
Η κυβέρνηση έχει διατηρήσει για τους οικιακούς καταναλωτές τον μειωμένο ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα στο 5% μέχρι τον Μάρτιο του 2027.
Μειωμένος φόρος στα καύσιμα μέχρι 30 Νοεμβρίου
Μπροστά στις συνεχείς ανατιμήσεις, η Βουλή ενέκρινε την παράταση της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2026.
Η ελάφρυνση ανέρχεται σε 8,33 σεντ ανά λίτρο τόσο στη βενζίνη όσο και στο diesel, με το δημοσιονομικό κόστος της τελευταίας παράτασης να εκτιμάται από την κυβέρνηση στα €15,4 εκατ.
Το ΑΚΕΛ θεωρεί ότι το μέτρο δεν επαρκεί και έχει ζητήσει, μεταξύ άλλων, ενισχυμένους ελέγχους και διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών, κατάργηση του ΦΠΑ πάνω στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και πρόσθετη στήριξη απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Πρόκειται για θέσεις του κόμματος, ενώ η κυβέρνηση αντιτείνει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων η φορολογική ελάφρυνση στα καύσιμα και η μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Έπεσε το Brent, αλλά η αγορά παραμένει εύθραυστη
Στις διεθνείς αγορές η εικόνα είναι διαφορετική τις τελευταίες ώρες.
Το Brent υποχώρησε τη Δευτέρα κατά 3,4%, κλείνοντας στα $100,34 το βαρέλι, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες για ενδεχόμενη διπλωματική πρόοδο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και παράλληλα ανέκαμψαν εν μέρει οι σαουδαραβικές εξαγωγές.
Νωρίς σήμερα, Τρίτη, το Brent κινείτο ελαφρώς υψηλότερα, γύρω στα $100,57, γεγονός που καταδεικνύει πόσο γρήγορα μεταβάλλεται το κλίμα στην αγορά.
Η Σαουδική Αραβία έχει αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές μέσω του Κόλπου μετά το πλήγμα στον αγωγό East-West και τα προβλήματα στις φορτώσεις από το Γιανμπού.
Πρόβλημα για την Ευρώπη
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση του αργού, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με στενότητα σε διυλισμένα καύσιμα.
Η Saudi Aramco ενημέρωσε τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκά διυλιστήρια ότι δεν θα λάβουν τις προγραμματισμένες ποσότητες αργού για τον Οκτώβριο, μετά τις ζημιές στον σαουδαραβικό αγωγό και τις διαταραχές στις εξαγωγές μέσω Ερυθράς Θάλασσας.
Παράλληλα, η διεθνής αγορά diesel παραμένει εξαιρετικά σφιχτή. Σύμφωνα με το Reuters, οι συγκρούσεις στο Ιράν και στην Ουκρανία έχουν περιορίσει σημαντικές ροές από Μέση Ανατολή και Ρωσία, ενώ τα αποθέματα παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αναλυτές εκτιμούν ότι η στενότητα μπορεί να συνεχιστεί μέχρι και το 2027.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί ακόμη και μια αισθητή ημερήσια πτώση του αργού δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα ακολουθήσει άμεσα αντίστοιχη μείωση στις κυπριακές αντλίες.
Η αγορά εξακολουθεί να εξαρτάται από το κόστος των διυλισμένων προϊόντων, τα μεταφορικά και τα ναύλα, τις χρονικές καθυστερήσεις των εισαγωγών και, πάνω απ’ όλα, από μια γεωπολιτική κατάσταση που μπορεί να αλλάξει τις τιμές μέσα σε λίγες ώρες.
