Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Mια τραγωδία παραμένει απλά και μόνο μία ανεκμετάλλευτη συνθήκη αν την αφήσουμε να «μαραθεί» και να ξεχαστεί ως τέτοια. Από την άλλη μπορεί να γίνει η στιγμή που μια κοινωνία σταματά, κοιτάζει κατάματα όσα προσπαθούσε καιρό να κουλαντρίσει και λέει: Ως εδώ!
Έτσι ξεκίνησε και η κινητοποίηση των φοιτητών στη Σερβία, μετά την κατάρρευση του στεγάστρου στον σταθμό του Νόβι Σαντ και τον θάνατο 16 ανθρώπων. Το 2024. Από τον πόνο και την οργή για την απώλεια, γεννήθηκε μια απαίτηση για λογοδοσία. Κι αυτή η απαίτηση δεν έμεινε στους δρόμους και τα λόγια.
Έφτασε στην κάλπη και νίκησε.
Να μην ξεχνάμε ότι οι εικόνες που ερχόντουσαν από τη Σερβία πριν ένα χρόνο είναι οι ίδιες που έρχονται φέτος από την Αλβανία και τη Γαλλία και την Ιταλία. Αυτές που σήμερα (όπως και τότε) αποκαλούμε μπάχαλο και χάος.
Αυτά είναι που οδήγησαν στην σημερινή τους νίκη στην κάλπη.
Αυτό είναι κάτι το οποίο το βρίσκω αισιόδοξο. Όχι επειδή οι φοιτητές δείχνουν να έχουν μαγικές λύσεις, ούτε επειδή μια εκλογική νίκη εξαφανίζει από τη μια μέρα στην άλλη τη διαφθορά και τις παθογένειες. Αλλά επειδή άνθρωποι που δεν χωρούν στα συνηθισμένα πολιτικά κουτάκια των αριστερά, δεξιά και μείνε εκεί που είσαι, κατάφεραν να συναντηθούν σε κάτι βασικό: στην ανάγκη να λειτουργούν οι θεσμοί και να μην μένουν οι ευθύνες στον αέρα.
Δεν χρειάστηκε να συμφωνήσουν σε όλα. Χρειάστηκε να συμφωνήσουν στα σημαντικά: Ότι η ατιμωρησία δεν είναι φυσικός νόμος και ότι η πολιτική δεν ανήκει αποκλειστικά σε όσους έχουν ήδη την εξουσία ή ξέρουν το «παιχνίδι» της.
Για άλλη μια φορά οι νέοι αρπάζουν την πατάτα που καίει και βγάζουν το φίδι από την τρύπα ή τουλάχιστον προσπαθούν να το κάνουν.
Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα
Το δυσκολότερο ωστόσο μέρος της γοητευτικής αυτής ιστορίας, αρχίζει τώρα. Η νίκη δεν εγγυάται την αλλαγή· ανοίγει όμως μια ελπιδοφόρα πόρτα. Και μόνο το γεγονός ότι μια κοινωνία μπόρεσε – κατάφερε να τη σπρώξει, ύστερα από μια τραγωδία, είναι λόγος να κοιτάξουμε τη Σερβία με συγκρατημένη ελπίδα.
Και βεβαίως αν θα μπορούσαμε να διδαχθούμε κάτι απ’ αυτό.
