Η κρίση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε πρωτοφανές στάδιο, καθώς το Ιράν επιβεβαίωσε επίσημα ότι ο Ανώτατος Ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, είναι νεκρός, εξέλιξη που ήδη προκαλεί αλυσιδωτές στρατιωτικές και γεωπολιτικές αντιδράσεις.
Ωστόσο, οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι το πλήγμα για την Τεχεράνη είναι ακόμη μεγαλύτερο από όσο αρχικά φαινόταν.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης, σκοτώθηκε και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, Αμπντολραχίμ Μουσαβί, στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα. Μαζί του, κατά την ίδια πηγή, έχασαν τη ζωή τους και άλλοι κορυφαίοι αξιωματούχοι του καθεστώτος:
ο υπουργός Άμυνας, ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Μοχαμάντ Πακπούρ και ο στενός σύμβουλος του Χαμενεΐ Αλί Σαμχανί. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι βρίσκονταν σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Άμυνας τη στιγμή της επίθεσης.
Η ταυτόχρονη απώλεια της πολιτικής, στρατιωτικής και θρησκευτικής ηγεσίας αποτελεί το σοβαρότερο πλήγμα που έχει δεχθεί η Ισλαμική Δημοκρατία από την ίδρυσή της το 1979 και δημιουργεί συνθήκες ακραίας αστάθειας στο εσωτερικό της χώρας.
Νέα στρατιωτική κλιμάκωση τις τελευταίες ώρες
Παρά το σοκ, δεν καταγράφεται αποκλιμάκωση. Αντίθετα, τις τελευταίες ώρες σημειώθηκε νέος κύκλος επιθέσεων.
Το Ισραήλ ανακοίνωσε νέα πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων και αντιαεροπορικής άμυνας, ενώ σχεδόν ταυτόχρονα το Ιράν εξαπέλυσε νέες εκτοξεύσεις πυραύλων. Σειρήνες ήχησαν εκ νέου σε ισραηλινές πόλεις και αναφέρθηκαν εκρήξεις, ενώ αυξήθηκε το επίπεδο συναγερμού σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο.
Στρατιωτικοί αναλυτές πλέον μιλούν για ανοιχτή διακρατική πολεμική σύγκρουση πολλαπλών μετώπων.
Η αντίδραση της Τεχεράνης
Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι επίκειται «η πιο σφοδρή επιχείρηση στην ιστορία» του Ιράν, τονίζοντας ότι οι αμερικανικές βάσεις και το Ισραήλ αποτελούν νόμιμους στόχους.
Η ιρανική ηγεσία χαρακτηρίζει τον θάνατο του Χαμενεΐ «δολοφονία» και «πράξη πολέμου», ενώ η ρητορική έχει μετατραπεί πλέον σε ευθεία προειδοποίηση εκδίκησης. Στον ΟΗΕ, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις της αποτελούν νόμιμη άμυνα και θα συνεχιστούν.
Η στάση ΗΠΑ και Ισραήλ
Η Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι εάν το Ιράν επεκτείνει τις επιθέσεις του, η απάντηση θα είναι «πρωτοφανής σε ισχύ».
Το Ισραήλ διατηρεί επιστράτευση, λειτουργεί σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης και καλεί τους πολίτες να παραμένουν κοντά σε καταφύγια, ενώ αξιωματούχοι δηλώνουν ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν μέχρι να εξαλειφθεί η στρατηγική απειλή.
Παγκόσμιος συναγερμός
Στον ΟΗΕ βρίσκονται σε εξέλιξη επείγουσες διπλωματικές επαφές. Χώρες της περιοχής ενισχύουν την αεράμυνά τους και προετοιμάζουν σχέδια εκκένωσης πολιτών, ενώ αεροπορικές εταιρείες αποφεύγουν τον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής.
Διπλωματικές πηγές προειδοποιούν ότι η ταυτόχρονη εξουδετέρωση του ανώτατου ηγέτη και της στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, καθώς το καθεστώς δύσκολα θα μπορέσει να εμφανιστεί αδύναμο στο εσωτερικό του.
Γιατί η εξέλιξη θεωρείται ιστορική
Ο Ανώτατος Ηγέτης στο ιρανικό σύστημα δεν είναι μόνο πολιτικός αρχηγός:
ελέγχει τον στρατό, τους Φρουρούς της Επανάστασης και τη στρατηγική εξωτερικής πολιτικής. Η απώλειά του — μαζί με τη στρατιωτική ηγεσία — δημιουργεί ταυτόχρονα κενό εξουσίας και ισχυρό κίνητρο στρατιωτικής απάντησης.
Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, το Ιράν βρίσκεται σε άμεση πολεμική σύγκρουση με το Ισραήλ με ταυτόχρονη εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι επόμενες ώρες θεωρούνται καθοριστικές.
Αν οι επιθέσεις συνεχιστούν με την ίδια ένταση, η Μέση Ανατολή ενδέχεται να βρεθεί ένα βήμα πριν από γενικευμένο πόλεμο.
