Γράφει ο Νίκος Κατσαρός
Θα έλεγα πως γράφω από προσωπική πείρα αλλά αυτόθα ήταν εξαιρετικά ανακριβές. Ωστόσο επειδή έχω κόρη με οπτική αναπηρία, έχω γίνει αυτόπτης μάρτυρας του φαινομένου ή μάλλον της μη ορατότητας του φαινομένου. Το περιλαίμιο με τους ηλίανθους δεν είναι στυλιστική άποψη, προσθήκη καλλοπισμού στο outfit ή ένα αξεσουάρ για να κρεμάσουμε τα κλειδιά μας για να μην τα χάσουμε.
Έχει μία πολύ συγκεκριμένη και σημαντική χρησιμότητα.
Ένα διακριτικό που δεν ζητά προνόμια, αλλά κατανόηση
Πόσοι από εμάς έχουμε δει κάποιον να φορά ένα πράσινο περιλαίμιο με ηλίανθους και δεν έχουμε δώσει καμία σημασία; Ή, ακόμη χειρότερα, έχουμε αναρωτηθεί γιατί κάποιος απολαμβάνει «ειδική μεταχείριση» σε ένα αεροδρόμιο, ένα νοσοκομείο ή μια δημόσια υπηρεσία;
Η πραγματικότητα είναι ότι το περιλαίμιο με τους ηλίανθους δεν είναι αξεσουάρ. Είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο σύμβολο που υποδηλώνει ότι ο άνθρωπος που το φορά ζει με μια μη ορατή αναπηρία ή πάθηση και ενδέχεται να χρειάζεται λίγη περισσότερη υπομονή, κατανόηση ή βοήθεια.
Δεν φαίνονται όλες οι αναπηρίες
Αυτισμός, ΔΕΠΥ, επιληψία, άνοια σε αρχικό στάδιο, αγχώδεις διαταραχές, χρόνιες παθήσεις, αισθητηριακές δυσκολίες ή άλλες καταστάσεις που δεν είναι εμφανείς μπορούν να δυσκολεύουν σημαντικά την καθημερινότητα ενός ανθρώπου, χωρίς να γίνεται αντιληπτό από τους γύρω του.
Το περιλαίμιο δεν αποκαλύπτει ποια είναι η πάθηση, ούτε ζητά προτεραιότητα. Απλώς μεταφέρει ένα μήνυμα: «Ίσως χρειάζομαι λίγη περισσότερη κατανόηση».
Το πρόβλημα δεν είναι το σύμβολο. Είναι ότι δεν το γνωρίζουμε
Ένα σύστημα που βασίζεται στην αναγνώριση ενός συμβόλου δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν η κοινωνία δεν γνωρίζει τι σημαίνει.
Πόσοι υπάλληλοι εξυπηρέτησης, οδηγοί, εκπαιδευτικοί ή ακόμη και επαγγελματίες πρώτης γραμμής έχουν ενημερωθεί γι’ αυτό; Πόσοι πολίτες στην Κύπρο θα αναγνώριζαν σήμερα το περιλαίμιο με τους ηλίανθους; Απαντάω με τη σχετική εμπειρία που διαθέτω: Ελάχιστοι.
Η ευαισθητοποίηση σώζει από παρεξηγήσεις
Ένας άνθρωπος μπορεί να φαίνεται απόλυτα υγιής, αλλά να δυσκολεύεται να διαχειριστεί έναν θορυβώδη χώρο, μια μεγάλη ουρά ή μια ξαφνική αλλαγή στο περιβάλλον του. Χωρίς γνώση, οι υπόλοιποι είναι πιθανό να παρερμηνεύσουν τη συμπεριφορά του ως αγένεια, υπερβολή ή αδιαφορία.
Η ενημέρωση δεν κοστίζει. Αντίθετα, μπορεί να αποτρέψει άβολες στιγμές, αχρείαστες εντάσεις και κυρίως να προσφέρει αξιοπρέπεια σε ανθρώπους που δεν ζητούν ειδική μεταχείριση, αλλά ίσες ευκαιρίες στην καθημερινότητά τους.
Ίσως ήρθε η ώρα να το μάθουμε όλοι
Το περιλαίμιο με τους ηλίανθους χρησιμοποιείται ήδη σε αεροδρόμια, νοσοκομεία, επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς σε πολλές χώρες. Όσο περισσότερο γίνεται γνωστό, τόσο περισσότερο εκπληρώνει τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε.
Διότι ένα σύμβολο μπορεί να κάνει τη “δουλειά” του, μόνο όταν η κοινωνία ξέρει να το διαβάζει.
